Thơ Nguyễn Văn Tài luôn ăm ắp nỗi nhớ thương về một vùng sóng nước sông Tiền, một vùng thuộc miền Tây Nam Bộ.
1.
Lời thơ anh thật hiền hòa, mộc mạc hòa vào điệu lục bát như tâm tình con người chân chất miền Tây:
"Cứ hiền dịu nhé ! Cửu Long
Ta đâu phải kẻ bạc lòng cố hương
Ngày về thấm lệ trên sông
Dòng đời xin nhuộm xuống dòng sử-thi"
Không ồn ào, không dữ dội; tâm tình anh cứ như nước sông Tiền nhè nhẹ chảy mãi trên dòng da diết:
"Cứ nhè nhẹ mà trôi đi
Cứ chầm chậm với những gì ngày xưa"
Và rồi tâm tình đó, nhớ thương đó chan hòa cùng đất trời, cùng thiên nhiên để nhận ra những ngọt ngào trong từng mỗi giọt mưa… Và rồi lại thăng hoa thành những vầng thơ đậm dáng quê hương:
"Ngọt ngào như mỗi giọt mưa
Khi rơi xuống hóa vần thơ sông Tiền"
2.
Trong hầu hết những bài thơ anh viết, người đọc luôn thấy chứa chan tình yêu anh dành cho người vợ hiền. Điều đáng nói ở đây là lòng yêu thương vợ của anh luôn không rời xa vùng quê hương sông Tiền thương nhớ.
Trong cái tình quê hương thiêng liêng bao quát ấy, anh chỉ xin một “bến riêng” để gửi gắm một chút riêng tư:
"Ghé dùm ta một bến riêng
Vùng thương nhớ đó vợ hiền hát ru
" Anh về học lấy chữ Nhu
Chín thu em đợi, mười thu em chờ..." *
Đọc bốn câu lục bát này của anh người ta chợt nghe thương, nghe kính phục một ”bến riêng” hiền thục, đảm đang, trọn vẹn cho chồng giữa bước gian nan:
"Ghé dùm ta một bến mơ
Ngày gian khó đó cánh cò hóa thân
"Cánh cò lặn lội bờ sông
Gánh gạo nuôi chồng, tiếng khóc nỉ non..." *
3.
Trong tình quê hương có cả tình riêng đôi lứa; tình riêng đôi lứa lại thêm thôi thúc nỗi nhớ quê hương.
Tâm tình đó, nỗi niềm kia không có sự phân cách nhau trong thơ Nguyển Văn Tài, trái lại nó hòa quyện thành một thể da diết hơn, sâu đậm hơn để tâm tình kia, nhớ thương nọ thêm thiết tha, dìu dặt trong thơ Nguyễn Văn Tài.
Chúng ta hãy lắng nghe sự hòa hợp này trong đoạn kết bài thơ “Thầm Thì Với Cửu Long” của tác giả Nguyễn Văn Tài:
"Cứ là vậy nhé ! Cửu Long
Cứ bao dung những tấm lòng thương quê
Cứ bao dung những chuyến về
Cho sông lắng đọng bốn bề phù-sa
Bốn bề- cây trái bao la...
Ta cùng sông
Sông cùng ta
Thầm thì ...!"
*
Kết.
Người ta thường cho rằng thi sĩ luôn lãng mạn, hay thương mây khóc gió; xa hơn là yêu đương rất nhiều như “gió sớm bay bay tà áo trắng/ ta về ngơ ngẫn cả chiều nay” – (phieuvan). Thậm chí tệ: “Sông bao nhiêu nước cho vừa …” (không nhớ tác giả). Thế nhưng với nhà thơ Áo Thường Dân – Nguyễn Văn Tài thì không vậy, trong thơ anh người ta luôn thấy sự thủy chung trọn vẹn, không chỉ với quê hương mà cả với “bến riêng”.
Thật vậy, “Thầm Thì Với Cửu Long” được chia làm 3 đoạn mạch lạc:
Đoạn 1 - Bằng cách khởi đề trực khởi, tác giả đã ký gửi nỗi khắc khoải nhớ về quê hương của người xa quê chỉ vì dòng đời xa đưa chứ phải đâu mình là “kẻ bạc tình cố hương”.
Nỗi nhớ ấy, tâm tình ấy bàng bạc, thiết tha với tình quê đến nổi mỗi hạt mưa rụng trên dòng sông Tiền cũng cũng đủ để ngọt ngào, da diết như vầng thơ quê hương của anh vậy.
Đoạn 2 – Là con người không ai lại không có tình luyến ái, với tác giả Nguyễn Văn Tài thì đó là lòng yêu thương thủy chung hướng về người vợ. Điều tôi muốn nói là tác giả đã phân bố cấu trúc bài “Thầm Thì Với Cửu Long” một cách rất cân phân khi tâm tình riêng anh đã cho vào đoạn giữa một cách rất hài hòa cho bài thơ.
Đoạn 3 – Quê hương là vậy, là “bao dung những chuyến về”, là “lắng đọng phù sa”, là .. v..v…
Như tôi đã nói ở phần 3: Tình quê hương và tình riêng trong thơ Nguyễn Văn Tài tuy là hai phần nhưng luôn chan hòa trong tâm tình của anh. Chính vì thế mà “Cứ là vậy nhé! Cửu Long”. Vâng, cứ là vậy nhé quê hương ơi! Cứ là vậy nhé “bến riêng” ơi! Lòng ta luôn một niềm chung thủy với Yêu Thương!
*
Thưởng thức “Thầm Thì Với Cửu Long” đã cho tôi cảm giác đứng bên dòng sông quê hương ngắm con nước hiền hòa xuôi chảy; nghe ngọn gió mát rì rào bên tai; nghe những hương thơm của bùn, của mùa lúa đơm hạt, và cả mùi khói gốc rạ un chiều trên cánh đồng ngan ngát…
Bằng lời thơ bình dị chân quê, nhưng người ta vẫn thưởng thức được những cánh hoa đồng nội khoe sắc trong nắng nhe, đong đưa cùng ngọn gió sơm mơn man trong “ Thầm Thì Với Cửu Long” của tác giả Nguyễn Văn Tài.
Với tôi thì hình như anh “Rì rào với Cửu Long” chứ không phải “Thầm thì”.
