50 NĂM TẠP CHÍ VĂN NGHỆ CÀ MAU - TẠP CHÍ VĂN NGHỆ BẠC LIÊU - nhà văn NGUYỄN THANH
Chúng ta rất cám ơn và ghi nhận những công lao của bậc đàn anh, đàn chị đi trước - những người tổ chức, xây dựng, vun quén cho Tạp chí LÚA VÀNG lúc phôi thai: Nguyễn Phong Triều, Nguyễn Trung Tâm, Nguyễn Hải Tùng, Tam Nghị, Nguyễn Kiên Định, Nguyễn Mai, Nguyễn Xuân Bắc... Từ những hạt mầm kể trên lần lượt làm nẩy nở nhiều khả năng sáng tạo Văn học: Lê Chí, Nguyễn Thanh, Ngọc Tám, Phạm Văn Tri, Trần Thanh Tùng, Giang Bĩnh Sanh, Hồng Nhiên, Nguyễn Duy Vinh, Quang Thắng…
Được trang bị lý tưởng Cách mạng cao đẹp, cộng với lòng say mê sáng tạo, khổ luyện, lực lượng cầm bút của tỉnh đã làm ra nhiều tác phẩm trở thành tài sản tinh thần của nhiều thế hệ con người ở tỉnh cực Nam Tổ quốc ta.
VHNT nói chung và riêng Văn học không có lịch sử riêng. Tạp chí LÚA VÀNG hòa quyện vào dòng chảy chung trong cuộc sống, chiến đấu của quân và dân trong tỉnh: Thiếu thốn, gian khổ không lường. Hy sinh, mất mát không nhỏ. Tạp chí đã từng san sẻ những nỗi đau trong chiến tranh của bà con ta qua những cuộc thảm sát đẫm máu của giặc ở Bàu Hang, Bình Hưng, Khánh An, Khánh Lâm... Có mặt hầu hết ở những mũi nhọn nhất của cuộc chiến đấu: Đầm Dơi, Cái Nước, Hòa Thành, Tân Phú, Cái Chanh, Vàm Lẽo, Vĩnh Hưng, Phong Thạnh, Khương Kiện, Canh Điền, kể cả vùng phụ cận thị xã Cà Mau, Bạc Liêu.
Nhớ lắm những con đường mòn dưới ánh hỏa châu vào đồn Quảng Phú, Thứ Vải, "Ấp chiến lược" Cây Giang, An Trạch, Bà Chăng, Ba Đình với hình ảnh những bà mẹ một tay cầm đèn, một tay rải trấu lên những thân cầu trơn trợt cho bộ đội đi qua; nhớ lắm những lần hành quân qua Lung Tâm Tình, Cựa Gà, Gò Cát, Cây Mít, Cây Me, qua những cánh đồng lớn Long Điền; nhớ lắm những trận mạc xao xác cỏ dại và tím tái hoa mua ven rừng U Minh Hạ ... Tạp chí đã nhảy vào lửa!
Tất cả những sự kiện, con người trong chiến đấu biến thành vốn quí làm cất cánh cho nhiều khả năng sáng tạo VHNT.
Do yêu cầu bức xúc của công cuộc Cách mạng giành cơm no áo ấm, giành độc lập dân tộc, những tác phẩm chuyển tải trên Tạp chí đều hướng con người nhìn về phía trước, vươn tới, giành giật sự sống còn và thôi thúc con người phải chiến thắng.
Tòa soạn Tạp chí LÚA VÀNG từ căn cứ địa Bù Mắc, Hàm Rồng di dời về Rạch Láng, Trống Vàm, Vịnh Dừa, Rau Dừa (huyện Cái Nước), Kinh Năm, Kinh Bảy (huyện Ngọc Hiển), Khánh Bình Tây, Khánh Bình Đông (huyện Trần Văn Thời) ... Bất cứ trong hoàn cảnh nào, Tòa soạn lúc đặt trong nhà dân, lúc vào vùng sâu dựng lều trại, khi ở trên những bờ đìa trâm bầu giữa đồng nước ... vẫn ra được Tạp chí và Tạp chí LÚA VÀNG đến tay công chúng bạn đọc ...
Tất cả những điều đó, LÚA VÀNG đã vang bóng một thời !
Từ 30/4/1975- 1995, Tạp chí được trang bị thêm nhiều mặt, đĩnh đạc, trầm tĩnh, xông xáo tiếp cận với nhiều ngổn ngang của cuộc sống, chiến đấu mới. Đội ngũ những người sáng tác Văn học trong thời bình lần lượt được bổ sung : Lê Đình Trường, Nguyễn Trọng Tín, Lê Quân Phong, Lê Anh, Hoàng Anh Việt, Đỗ Tuyết Mai, Trần Hữu Nghiễm, Nguyễn Thanh Vân, Võ Đắc Danh, Phan Anh Tuấn, Nguyễn Ngọc Tư, Bích Ngân, Lê Minh Hiền, Lê Minh Nhựt, Đàm Thị Ngọc Thơ, Nguễn Minh Nối, Trần Quang Thạch, Phạm Anh Hoan, Bùi Thị Khuê, BT Áo Tím, Nguyễn Tuyết Nga, Đoàn Phương Nam…
Trong bối cảnh mới của đất nước, của tỉnh, con người qua phản ánh của Văn học đa dạng hơn - con người với bao mối quan hệ : Cha mẹ, anh em, bạn bè, đồng chí, láng giềng ... và đến những gì sâu kín nhất của con người - niềm vui - hạnh phúc - nỗi đau - sự bất hạnh ...
Đặc biệt trong sự nghiệp đổi mới đất nước từ năm 1986 trở lại đây, Văn học nâng cao trách nhiệm hướng con người đến cái thiện, cái đẹp để lấn cái ác, cái xấu ; phản ánh cái xấu, cái tiêu cực cũng nhằm tô đậm nhân ra cái thiện, cái đẹp, lòng trung thực, lòng tốt, lối sống nhân ái, lành mạnh, tinh thần yêu lao động, dũng cảm, lạc quan và niềm tin, lý tưởng ...
Chặng đường 50 năm, Tạp chí LÚA VÀNG nhiền lần thay tên đổi họ: Văn nghệ Minh Hải (1978- 1987). Báo Văn nghệ Minh Hải (1988-1990). Đặc san Bán Đảo Cà Mau (1992- 1993). Bán Đảo Cà Mau (1994- 2006). Văn nghệ Cà Mau (2007…). Đặc biệt khi chia tách tỉnh Minh Hải thành 2 tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu (1997) Tạp chí Dạ Cổ Hoài Lang - Cơ quan ngôn luận của Hội VHNT Bạc Liêu hình thành đi vào hoạt động (1998 - 2003) , Văn nghệ Bạc Liêu (2004…). Khi đó, những tác giả định hình và được bổ sung thêm một số cây bút sáng tác Văn học đáng kể trên địa bàn Bạc Liêu: Phan Trung Nghĩa, Trần Chí Thành, Nguyễn Văn Thanh, Duy Hoàng, Xuân Linh, Ngọc Mai, Ngọc Yến, Kim Oanh, Thu Nguyệt, Tú Nhã…
Với những tiêu chí nhất quán, trước hết Tạp chí Văn nghệ Cà Mau và Tạp chí Văn nghệ Bạc Liêu chuyển tải đến công chúng bạn đọc những tác phẩm Văn học nghệ thuật đích thực bằng hình tượng con người cao cả; tránh chạy theo sự vụ lặt vặt lẫn thị hiếu tầm thường; càng tránh xa việc lạm dụng Diễn đàn Tạp chí để tâng bốc hoặc trả đũa, đả kích, soi bói đời tư cá nhân. Thể hiện chất lượng Tạp chí bằng việc phản ánh chân thực và sinh động lĩnh vực đời sống, chiến đấu qua các thời kỳ Cách mạng, kháng chiến và đổi mới đất nước ; khắc họa tính cách con người Cà Mau, Bạc Liêu trong việc giữ gìn truyền thống và bản sắc dân tộc, cố gắng để xứng đáng là nơi tập hợp, bồi dưỡng, đào tạo lực lượng VHNT nói chung và riêng Văn học, Mỹ thuật, Nhiếp ảnh trên địa bàn 2 tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu.
Trên chặng đường phát triển mới của đất nước, của 2 tỉnh đặt ra nhiều yêu cầu mới cho Tạp chí Văn nghệ Cà Mau, Bạc Liêu và cho mỗi người cầm bút chúng ta. Dựa trên cơ sở, nền tảng NQ 23 của Bộ Chính trị về VHNT: "Phấn đấu sáng tạo nhiều tác phẩm VHNT có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, thấm nhuần tinh thần nhân văn và dân chủ, có tác dụng sâu sắc xây dựng con người".
Trước những yêu cầu lớn của Đảng, của nhân dân, lĩnh vực VHNT nói chung và riêng Tạp chí Văn nghệ Cà Mau - Văn nghệ Bạc Liêu nguyện phấn đấu nhiều hơn nữa, có thể nói là sự phấn đấu nhọc nhằn, cam go, thử thách để xứng đáng với Tỉnh Đảng bộ Cà Mau, Bạc Liêu, với bạn viết và bạn đọc của mình.
Nhân sắp long trọng kỷ niệm 50 năm (dù nghèo vẫn phải tổ chức) ngày Tạp chí LÚA VÀNG số đầu tiên ra mắt bạn đọc (1960- 2010) chúng ta xin chân thành cám ơn các ông cha, bà mẹ, các anh, các chị đã từng cưu mang, nuôi dưỡng, chở che cho cơ quan Tạp chí và nhiều Văn nghệ sĩ suốt mấy mươi năm qua; xin cám ơn bạn viết, bạn đọc đã từng gắn bó với Tạp chí Văn nghệ LÚA VÀNG, Văn nghệ Cà Mau, Bạc Liêu một thời đáng nhớ; xin trân trọng cám ơn các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước 2 tỉnh đã quan tâm, chăm sóc và tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho 2 Tạp chí Văn nghệ Cà Mau, Bạc Liêu không ngừng phát triển: Đoàn Thanh Vị, Lê Văn Bình, Nguyễn Văn Đáng, Đặng Thành Học, Trần Hữu Vịnh, Trần Đức Ngoan, Phạm Thạnh Trị, Bùi Công Bửu, Trịnh Minh Thành, Lê Công Nghiệp, Ông Thị Hồng Thơ… (Cà Mau); Nguyễn Văn Út, Phan Quốc Hưng, Cao Anh Lộc, Trương Công Đặng, Trương Minh Chiến, Võ Văn Dũng, Bùi Hồng Phương, Trọng Nguyễn, Đào Bá Hắc, Nguyễn Minh Chánh, Lê Thị Ái Nam, Đỗ Hồng Phước, Văn Bình… (Bạc Liêu)
Còn nhiều. Nhưng do khuôn khổ bài báo có giới hạn, tôi ghi nhớ chưa hết tên, rất mong được sự thông cảm, san sẻ… Hy vọng rằng 2 Tạp chí Văn nghệ Cà Mau, Bạc Liêu đã cùng nằm chung nôi ắt những lời ru không bao giờ dứt trong mỗi tấm lòng của chúng ta!
XUÂN CANH DẦN - 2010