Mấy năm gần đây, làng quê Thìn lổ chổ như da beo. Giống như hầu hết các tỉnh giáp biển ở đồng bằng sông Cửu Long. Bên nây lộ đá là vườn cây, là ruộng lúa hoe hoe hoéc hoéc, nhà cửa lúp xúp. Bên kia lộ là ruộng muối, là ao vuông nuôi tôm nuôi cá, đào đắp ngổn ngang. Nhiều nhà tường, vi-la hai ba tầng mọc lên sáng rực.

Dòng họ nhà Thìn hầu hết vẫn còn làm lúa, làm vườn.

Xong vụ lúa, chú tư, chú năm và hai thím sang nhà Thìn chơi. Trông mấy chú, mấy thím khô khốc, ốm nhom và đen hơn dạo trước. Thìn lắc đầu ngán ngẩm!

Quê Thìn vẫn vậy. Xong mùa màng là đi chơi. Mà lại chơi… hết bóp nữa chứ! Nhà cửa trống huơ trống hoác, thiếu trước hụt sau nhưng để thời gian nhàn rỗi, vui chơi nhiều hơn thời gian làm lụng.

Mẹ Thìn nói cái xứ nầy đã quen thói phong lưu, phóng khoáng của một thời ruộng đất phì nhiêu, cò bay thẳng cánh rồi. Khó sửa lắm!

Có người bảo: Không phải phong lưu, phóng khoáng gì đâu. Thà ở không để… khỏi mắc nợ!

Thìn cười: Chuyện nầy nghe… hơi mới à nhen! Chắc là ngụy biện thôi!

 Họ giải thích: Làm nhiều, giá cả trồi sụt và thiên tai dịch bệnh hoài, không mắc nợ mới là… mới lạ!

          Cha gãi đầu, cười cười nhìn mẹ và Thìn nói:

- Có khách, hai mẹ con coi chè cháo gì đi chứ!

Mẹ cũng cười hỏi lại cha:

- Mà ông muốn chè hay cháo?

Cha vả lả như đứa bé vừa bị bắt trộm:

- Bà đi guốc trong bụng tôi còn hỏi! Ừ, thì cũng có chút gì đưa cay cho nóng nóng. Lâu lâu hai chú nó mới sang mà.

Cha nhìn dáo dác khắp nhà hỏi mẹ:

- Con Mùi đâu? Biểu nó chạy mua vài lít rượu ngon ngon một chút. Ờ, nhớ mua luôn ít rê thuốc Xuân Lộc.

Mẹ nguýt cha:

- Không chừng ông đã hẹn hò hai chú nó trước rồi cũng nên. Mấy ngày nay thiếu rượu, ông kiếm cớ mời khách phải hôn? Đàn ông xứ nầy hễ gặp nhau là nhậu! Vậy mà biểu khá làm sao được!

Cha hất mặt về phía mẹ, hĩnh mũi, nheo mắt cười:

- Hẹn đâu mà hẹn. Có làm phải có hưởng thụ chứ bà!

- Thì vậy, nhưng cũng phải xem lại túi tiền mình!

Rồi cha giục mẹ:

- Thôi bà nhanh lên mà!

Thế là mẹ ra chuồng, thộp ngay con gà mái vừa ấp sấp, cắt cổ nấu cháo. Hai thím và Thìn xúm nhau phụ mẹ. Người nhóm bếp, người vo gạo, người xắt ghém; rộn rịp hẳn lên.

Mẹ thật hiền. Cha nhậu nhẹt, tốn tiền, tốn của và bệnh rề rề. Mẹ chỉ than vãn, cằn nhằn lén với các con; không nhăn nhó cha một tiếng. Cha biểu làm đồ nhậu lại nghe răm rắp. Còn vui vẻ nữa chứ. Lạ thiệt!

Mà Thìn thấy dường như không phải một mình nhà nầy. Cả làng đều vậy. Đàn ông nói, đàn bà con gái  nghe, ít dám cãi. Cụ thể như bên chú tư, chú năm cũng vậy. Hổng biết là tại thương chồng con hay còn cái kiểu phong kiến “phu xướng vợ tùy”?

* 

*                 *

Cha và hai chú ngồi uống nước trà, xem truyền hình. Cha vấn điếu thuốc giồng Xuân Lộc bự chảng bằng ngón tay cái đưa lên miệng, mở hộp quẹt ga bập bập. Cha nhíu mày nói trống không:

- Dạo nầy, thuốc Xuân Lộc cũng kém quá. Hút không đã!

Chú tư than:

- Đời bây giờ cái gì cũng giả như vậy đó. Pha trộn tùm lum! Thuốc hút thì trộn thuốc xỉa làm sao ngon được. Tôm thẻ cài đinh. Xi măng, phân bón trộn tro. Mới đây nghe ngoài Bắc trà trộn đá dăm! Đủ thứ hết. Mà không biết chừng nào mình được chuyển lên thuốc gói cho lên đời một tí và đỡ bị lầm!

Chú năm chêm vào:

- Trời ơi! Thuốc gói còn giả gấp mấy lần. Nhất là thuốc nhập. Mười gói hết chín gói giả! Không chừng cóc mọc râu anh em mình cũng chưa hút nổi thuốc gói! Nhiều khi tui phải hút cả thuốc giồng xanh còn không có tiền mua.

Cha hất mặt sang chú năm hỏi:

- Vụ vừa rồi không khá sao mà than dữ vậy?

Chú năm lắc đầu:

- Mình lấy công làm lời. Nếu mướn tất cả, coi như lúa cũ đổi lúa mới, có lời lóm gì bao nhiêu đâu!

Cha nhíu mày:

- Vậy mà hôm hổm tao thấy truyền hình chiếu cảnh vợ chồng con cái mầy tấp nập vác lúa đổ vào bồ. Tưởng khá, mừng!

Chú năm lại lắc đầu:

- Ba cái ông báo đài mà! Lại cũng giả nữa đó! Họ mượn cả trăm bao lúa của anh Bảy kế bên, chất vào đống lúa của tui rồi quay phim…

Cha lắc đầu lia lịa:

- Trời ơi! Vậy à? Cứ tuyên truyền kiểu đó hoài, cấp trên tưởng thiệt mới chết dân chúng! Nhiều người đói nhăn răng, sống thoi thóp không biết có chờ kịp vụ lúa sau hay không, cấp trên cũng chưa hay!

Ở nhà dưới, mẹ Thìn hỏi hai thím:

- Bên xã của hai thím thì sao chứ bên nây đồ ăn đồ uống hổm rày tăng vọt hằng ngày. Thấy chóng mặt luôn!

Thím tư nhanh nhẩu:

- Chị làm như chỉ mình chị chịu đắt đỏ vậy. Ở đâu cũng vậy thôi!

Thím năm phụ họa vào:

- Khổ nỗi bây giờ trăm thứ đều mua mới chết! Ở quê mà rau rác, cá tôm ngoài vườn ngoài ruộng kiếm đỏ con mắt không có! Nhớ hồi nội còn sống, nội nói sau nầy “Củi quế gạo châu” thiệt đúng.

Thím tư giải thích:

- Thì cũng tại đẻ nhiều, chật đất, môi trường bị khai thác và hủy hoại hết chứ sao.

Mẹ cười, chọc thím tư:

- Thím tư đi họp phụ nữ, thuộc bài dữ quá đó chứ!

Ba người phụ nữ cùng cười. Thìn nhìn. Miên man nghĩ ngợi.

Nhậu ba hột, cha nhừa nhựa nâng ly rượu lên bảo:

- Bữa nào tui với hai chú lên anh hai, anh ba con của bác hai trên thành phố Hồ Chí Minh cầu cứu và học hỏi cách làm ăn của anh em xem sao. Nếu được mình hợp tác với họ càng tốt. Làm ăn như vầy hoài coi bộ hổng khá!

Hai chú cũng nâng ly rượu lên cụng ly cha nghe cái cốp rồi đồng thanh nhừa nhựa đáp:

- Ừ. Đi thì đi.

*

 *                *

Mẹ bán mười giạ lúa cho cha lận lưng. Lại bắt hai con gà trống gáy làm quà hai bác. Thím tư, thím năm chắc cũng như vậy. Thấy hai chú người nào cũng xách hai giỏ quà kè kè.

Cha và hai chú đi. Mẹ và hai thím lui cui chuẩn bị vụ lúa sau. Tuy có cực hơn trước nhưng lòng đầy hi vọng, luôn miệng cười toe toét.

Cha và hai chú về. Khoe đủ thứ chuyện trên thành phố. Lại còn lấy mấy tấm hình chụp mấy chỗ cha và hai chú đi qua. Cha nói, lên bác hai bây coi truyền hình cáp đã đời! Chương trình gì cũng có, cải lương thì coi mệt nghỉ. Đâu phải như dưới mình, xem hoài có mấy đài địa phương… dở ẹt! Mẹ và thím tư, thím năm nghe nói cải lương, nuốt nước miếng ừng ực. Mấy đứa con gái khoái nhất khi nghe cha kể lên trển ngủ giường nệm êm ru, tắm vòi hoa sen và ngâm mình trong bồn nước nóng sướng ơi là sướng...

Cha và hai chú kể chuyện gì, cả nhà cũng hếch mũi, dảo lỗ tai nghe. Ai nấy mừng rỡ. Mấy anh, mấy bác giàu có như vậy chắc sẽ giúp đỡ mình thôi.

Chỉ có ông nội nghe rồi lắc đầu hoài nghi:

- Tụi bây nghe lời tao đi! Đi đâu cho mắc công. Người ta nói ngoài miệng thì ngon lắm, sự thật không phải vậy đâu!

Con Mùi -em gái nhỏ hơn Thìn ba tuổi- đợi cha dứt lời, chen vào hỏi:

- Mấy bác có cho, có giúp cái gì hôn cha?

Cha cười:

- Từ từ chứ! Trước hết người ta giúp lời chứ làm sao giúp của được. Mình quê mùa thấp kém, mấy bác tiếp đón niềm nỡ, vậy là quí lắm rồi.

Rồi cha và mấy chú tiếp tục đi thành phố mấy lần nữa. Cũng quà cáp. Lùm đùm lề đề. Mẹ nhìn bồ lúa cạn dần, buồn thiu! Hai thím cũng buồn ra mặt nhưng không ai dám cản.

Về nhà được ít lâu, cha nói với mẹ là sẽ mời mấy bác ở thành phố về chơi. Mẹ lại nhìn bồ lúa, lo lắng nói với cha:

- Lúa còn ít lắm ông ơi! Khách khứa nữa, sợ cuối mùa thiếu ăn!

Cha giải thích và an ủi mẹ:

- Mình lên nhà anh em, họ đãi đằng ăn uống nhiều lần, mình cũng phải mời anh em về để trả lễ chứ. Biết đâu về đây thấy thực tế quê nhà nghèo khó, anh chị không những giúp đỡ mình mà còn giúp đỡ cả làng nữa.

Mẹ yên tâm, bán mấy giạ lúa chuẩn bị đón khách. Bên nhà hai chú thím cũng rộn rịp hơn. Gánh đàn bà và nhất là mấy đứa nhỏ thì hớn hở, nôn nao ra mặt. Họ chờ đợi gặp những người thân giàu sang ở thành phố mà họ chỉ mới được nghe nói và được nhìn qua ảnh. Họ bảo nhau, lần nầy chắc có quà.

Khách về. Hai chiếc xe du lịch bóng láng. Đậu tuốt trong sân nhà Thìn. Cha và mấy chú có vẻ hỉ hả. Vậy cũng rỡ mặt rỡ mày với bà con lối xóm rồi. Đàn ông, đàn bà có. Con trai, con gái có. Ai nấy mập lù trắng phiu, quần áo giày dép mới tinh, vòng vàng lấp lánh. Con Thìn, con Mùi và mấy đứa em con chú tư chú năm nhìn không chớp mắt. Chúng nó khoe với mấy đứa nhỏ trong xóm: Bà con của tui ở thành phố đó. Giàu lắm!

Cả ba nhà, nhà Thìn và hai chú đông như hội. Tiệc tùng yến tiệc suốt mấy ngày đêm. Hết nhà Thìn sang nhà mấy chú. Mẹ và hai thím trổ tài nấu nướng những món ăn mà họ cũng chỉ được nếm ở các đám tiệc, chưa từng nấu ở nhà bao giờ. Mấy bác, mấy anh chị ở thành phố khen quá trời. Gia đình Thìn không biết họ khen lấy lòng chủ nhà hay khen thật bụng nhưng vẫn thấy vui vui. Vui nhất có lẽ là cha và hai chú.

Thấy cha và mấy chú hút thuốc Xuân Lộc, bác hai hỏi:

- Mấy chú vẫn hút thuốc vấn à?

Số là mấy lần đi thành phố cha và hai chú đều cố mua thuốc gói đem theo; nay thấy cha hút thuốc giồng nên bác ngạc nhiên chăng? Rồi bác hai móc gói thuốc Hê-rô thải ra bàn:

- Mấy chú hút thuốc nầy đi.

Bác ba cũng thải gói ba số năm ra bàn nói:

- Nếu mấy chú không hợp gu đó thì hút thuốc nầy. Ngon lắm! Mua ở biên giới, thứ thiệt trăm phần trăm.

Khách khứa, chủ nhà cùng đốt thuốc. Cha và hai chú ngã lưng trên ghế đai, hít liên tiếp mấy hơi thật dài. Khói bay mịt mùng, phòng khách thơm phức.

Cha từ từ nhả khói, nói úp úp mở mở:

- Mấy anh chị lâu lâu mới về, nói ra điều nầy cũng kỳ! Sự thật gia đình tụi tui và bà con quê mình còn nghèo lắm. Có người còn ăn độn, hút cả thuốc giồng xanh, có bao giờ được hút thuốc ngoại như vầy đâu!

Dường như cha có ý than để nhờ các bác giúp đỡ thì phải? Bác hai nhìn ra cánh đồng rồi hỏi:

- Ủa! Bà con mình chuyển đổi nuôi tôm nuôi cá, nhà tường mọc lên chôm chổm, trông ra vẻ quá mà không khá sao chú?

Cha buồn bã đáp:

- Bà con mình nuôi đâu có bao nhiêu. Vốn đâu mà nuôi. Nặng lắm! Hầu hết là những người ở xứ khác, nhất là trên thành phố về đây mua hoặc mướn đất nuôi rồi cất nhà.

Bác hai, bác ba đều tròn mắt, nhíu mày:

- Thì ra vậy!

Cha tiếp bài ca… con cá:

- Khổ nỗi, nhiều người dân địa phương bán đất, có chút ít tiền, mấy năm nay ăn xài hết rồi. Bây giờ tiền không còn mà đất cũng không có, phải đi làm mướn, ngày đực ngày cái mới chết đứng!

Mấy bác chép miệng thở dài:

- Như vậy thì khổ rồi. Gánh nặng dữ à! Để về trển tụi tui tính. Sẽ tìm cách giúp đỡ ba chú và bà con.

Thìn nghe cha nói mấy bác hứa sẽ giúp tiền mua  máy móc để cày xới, gieo trồng gì đó.

Mẹ và hai thím lại đốn dừa, đốn chuối và mua quà  cho hai bác và mấy anh chị. Hai chiếc xe du lịch lặc lè.

Mẹ nói với cha:

- Nếu anh hai giúp vốn, mình sẽ bắt chước đào vuông nuôi tôm nhen ông. Làm lúa hoài cực khổ quá trời! Cũng chẳng lời lóm gì đó. Đừng có… đầu tư vô ba cái lúa má nữa.

Cha gật đầu:

- Ừ. Sẽ vậy mà.

Con Mùi lại nói:

- Nhất định cha phải cho tiền để con và chị Thìn  mua thêm quần áo, giày dép như mấy anh chị ở thành phố vậy đó. Con gái mặc đồ cũ hoài mắc cỡ lắm!

Cha cười nói với con Mùi;

- Chuyện nhỏ. Không chừng sẽ sắm xe máy cho tụi bây nữa. Tao cũng định mua xe máy lâu rồi mà chưa có tiền.

Bên nhà thím tư, thím năm cũng lên “kế hoạch”… xài tiền. Con Đèo khoe tùm lum cả xóm. Nào là mai mốt nhà nó sẽ sắm thứ nầy thứ nọ, ăn đứt mấy thứ làng nầy đang xài. Ông nội thì nói:

- Chừng nào có tiền hễ tính. Tính sớm coi chừng vỡ mộng đó. Tao đã biểu, trước hết hãy tự cứu lấy mình.

Đúng như nội nói. Hai tháng. Ba tháng dằng dặc trông chờ. Không có tin tức gì của mấy bác. Mẹ và hai thím lắc đầu ngao ngán. Cha và hai chú cũng xót ruột nhưng cố an ủi gia đình:

- Hứa thì chỉ có hai bác trai hứa. Còn muốn cho mình cái gì, mấy anh mấy bác cũng phải lên kế hoạch và được cả nhà thống nhứt chứ.

Chờ hoài không thấy gì, cha và mấy chú lại tính đi nữa. Kỳ nầy cha bàn đi Huế. Cha nói cha còn mấy người anh, người chị bà con ở ngoài ấy. Không hiểu cha rút kinh nghiệm gì mà cha bảo sẽ dẫn con Mùi và bảo chú tư cũng dẫn con Đèo đi theo.

Chú tư trầm ngâm:

- Như vậy có vượt quá khả năng tài chính mình không anh hai?

Cha kề tai hai chú nói nhỏ:

- Không đủ sức thì mình đi vay, sau nầy trả lại.

Chú tư nói:

-         Mấy bả biết được thì “găng” lắm!

Cha giải thích:

- Phải dấu chứ! Có những chuyện cũng đâu nên nói hết cho mấy bà.

Chưa chi, mẹ và hai thím nhăn nhó, cản hẳn. Mẹ nói:

- Mấy lần đi thành phố rồi, bà con chỉ hứa chứ có thấy ai giúp đỡ gì đâu mà mấy ông đi hoài?

Thím tư và thím năm thì nói:

- Thôi sợ quá đi! Bồ lúa sạch trơn rồi. Không bà con bà kiếc gì cả!

Cha giận, la um sùm:

- Mấy bà chỉ giỏi nghĩ xấu họ hàng tôi! Từ từ chứ.

Mẹ xuống nước:

- Thôi đi thì đi! Nhưng gánh đàn ông mấy ông đi cũng đủ rồi. Dắt theo đám đàn bà con gái làm gì. Tụi nó ngơ ngơ ngáo ngáo, biết gì đâu?

Cha quắc mắt nhìn gánh đàn bà nạt:

- Mấy bà… đái không khỏi ngọn cỏ. Biết gì? Đừng xía vào!

Mẹ và hai thím có vẻ giận. Cha đấu dịu, giải thích:

- Mình phải giả đò đi du lịch, nhân tiện ghé thăm mấy anh rồi kiếm cớ nhờ cậy xin xỏ cho đỡ thẹn. Biết chưa? Mà du lịch thì phải có đàn ông đàn bà, nhất là đàn bà xinh đẹp mới ra vẻ du lịch. Đi chỉ ba thằng đực rựa đen đúa như tụi tui thì chỉ có đi ăn xin chứ du lịch gì!

Mẹ và hai thím nghe có lý, ưng bụng. Cha bảo mẹ sắm cho con Mùi mấy “bộ cánh”. Con Mùi thay quần áo mới lại thoa môi son, đánh má phấn trông đẹp hẳn ra. Con Đèo con chú tư cũng vậy.

Cha và hai chú cười:

- Trông tụi nó cũng ra vẻ đó chứ. Đúng là người ta đẹp nhờ vải vóc, sang nhờ nhung lụa! Mà cái tên Mùi với tên Đèo nghe quê quê làm sao ấy!

Thế là con Mùi được đổi là Minh Thùy, con Đèo được đổi là Thúy Oanh. Khổ nỗi, cha và mấy chú thỉnh thoảng còn quen gọi là Mùi là Đèo là đẹt hoài mới chết!

Chuyến đi Huế ấy có kết quả thật. Mấy anh con bác năm, bác sáu thấy con Mùi và con Đèo (bây giờ là Minh Thùy, Thúy Oanh) cũng xinh gái nên đeo theo chăm sóc, dẫn đi khắp nội, ngoại thành. Họ cố giữ chân cha và hai chú ở lại Huế chơi hoài. Về, họ còn mua quà gởi tặng mẹ và hai thím. Nhóc luôn. Cha còn nói, mấy bác hứa nhiều lắm, không phải chỉ cho có ba cái lặt vặt vậy đâu.

Cha mua về một chiếc xe gắn máy như dự tính. Nghe nói chạy ít hao xăng lắm. Sạch bách tiền mẹ đưa đi. Chú tư mua mấy trăm cây giống lạ. Cũng bảo là trái ngon. Chú năm thì mua mấy kí cóc nhái ngoại; mình mẫy sần sùi, to bè. Chú khoe loại cóc nhái nầy thịt bổ dưỡng gấp mấy lần cóc nhái quê mình.

Mẹ và hai thím có vẻ vui hơn mấy lần trước.

Bẳng đi ít lâu, cũng không nghe tin tức gì của mấy bác ngoài Huế nhắn về. Cả nhà trông mòn con mắt và hắt hiu buồn. Con Mùi nói nhỏ với mẹ: Con thấy mấy bác ban ngày coi sang trọng, đêm ngủ, họ mặc đồ cũ mèm! Sáng nào bác gái cũng đi chợ mua đủ gạo và thức ăn trong ngày thôi. Tối đói bụng, mấy anh chị lục tủ đồ ăn trống trơn.

Con Đèo còn nói, bữa đó con ra nhà sau, vô tình nghe bác gái trọ trẹ giọng Huế cằn nhằn bác trai dữ lắm: “Ông rước làm chi ba cái của nợ đó về, hao tốn”. Con nghe mà hổng biết bác nói ai. Rồi bác trai nan nỉ bác gái: lâu lâu họ hàng tôi mới ra một lần, bà cũng phải bóp bụng lo cho đàng hoàng chứ. Chừng đó mới biết bác gái nói mình!

Chờ đã đời, cũng không thấy tin tức, quà cáp gì ở Huế gởi về thêm, cha và mấy chú có vẻ giận. Cha nói:

- Chắc là không trông mong gì mấy anh nữa rồi! Thôi quên hẳn họ đi! Họ hàng bây giờ cũng như người dưng nước lã thôi. Chán thật!

Khổ nỗi làm sao mà mọi người quên được! Chiếc xe gắn máy của cha còn sờ sờ ra đó. Đúng là ít hao xăng thật! Bởi vì lượt đi thì máy còn nổ, lượt về phải đạp còng lưng. Còn mấy bờ cây của chú tư phát triển chật vườn nhưng chờ hoài không thấy ra hoa. Chỉ tội chú năm, bao nhiêu vàng bạc vốn liếng đem hùn với bác sáu ở Huế hơn năm rồi vẫn chưa thấy chia lời lãi gì. Ba con cóc mua về, chú gầy nuôi mấy ao, tốn không biết bao nhiêu mồi màn, rốt cuộc bán không ai dám ăn; suốt đêm chúng kêu lóc cóc nghe nhức nhối tim gan!

Cha và hai chú lại bàn sẽ đi xa hơn: Ra Bắc!

Cha nói với mấy chú:

- Mình có mấy người anh đầu ông cố, năm năm tư tập kết ra Bắc rồi ở luôn ngoải, giờ nghe nói giàu lắm.

Cánh đàn bà nghe nói ra Bắc thì điếng hồn. Mặt cắt không còn chút máu. Họ nhìn cha như người trên hành tinh khác vừa xuất hiện. Ánh mắt lo sợ hãi hùng!

Thím tư kêu lên:

- Trời ơi! Mới đi tới thành phố Hồ Chí Minh, mới tới Huế mà tốn hơn chục giạ lúa, giờ đi tuốt biệt ngoài Bắc chắc phải tốn gấp đôi gấp ba. Có mà chết đói mấy ông ơi!

Ông nội, bấy lâu không ý kiến gì nhiều; lần nầy rầy um sùm. Nội nói: Có ai cho không mình bao giờ đâu? Đi cho hao tiền tốn của! Cha có nghe đâu! Giờ cha đã nắm cả quyền hành trong nhà. Ông nội chỉ là cái bóng mờ. Thấy nói không ai nghe, nội lắc đầu im lặng, tối ngày nhìn ra cửa. Thìn hỏi, nội than:

- Bây giờ người ta tính toán kỳ quá! Không biết tự lo mà chỉ định đi nhờ cậy. Cha với mấy chú mầy cũng vậy!

Cuối cùng gánh đàn bà con nít cũng phải cúi đầu nghe lệnh mấy ông. Không biết thím tư và thím năm chạy đâu ra tiền. Riêng mẹ, mẹ vét bán sạch bồ lúa và mấy con heo còn lại mới đủ cho cha đi.

Mẹ gợi ý cha:

- Kỳ nầy ông để con Mùi ở nhà, dẫn con Thìn đi theo cho nó biết đây biết đó với.

Cha nhìn Thìn lắc đầu bảo:

- Nó lớn, để nó ở nhà phụ bà hay hơn.

Thìn tin lời cha, không thắc mắc gì. Chỉ có mẹ dường như man mán nhận ra. Mẹ gặn hỏi:

- Phải chăng con Thìn không trẻ đẹp, lanh lợi bằng con Mùi nên ông không dắt theo phải hôn? Sao ông bất công quá vậy? Con nào cũng là con. Cái đứa cực khổ với mình thì không cho đi!

Cha chịu thiệt. Mẹ im lặng nhưng ứa nước mắt. Thìn hiểu ra, buồn hiu!

*

*                 *

Mùa vụ lại đến. Nước đã nổi trắng đồng. Cha, hai chú và con Mùi, con Đẹt vẫn chưa về. Gánh đàn bà ở nhà như nước sôi trong bụng. Họ phải tự bươn chải ra dọn đồng. Vốn đã đen đúa, ốm nhom ốm nhách, đầu cổ chôm bôm; giờ họ càng đen đúa, ốm nhom ốm nhách và đầu cổ chôm bôm hơn. Vất vả, thiếu hụt; ai cũng đổ quạu! Thím tư, thím năm sang nhà mẹ cằn nhằn:

- Không hiểu anh hai dắt mấy ổng và mấy đứa nhỏ đi đâu hoài, thấy có kết quả gì đâu?!

Mẹ an ủi:

- Chắc cũng có chứ. Mình rán đợi. Nghe mấy ổng nói, các anh chị mình hứa ngon lắm mà.

Nói thì nói vậy, mẹ cũng đã tan nát cõi lòng. Bồ lúa cạn sạch queo rồi. Ngày ngày mẹ phải chạy ăn từng bữa. Bây giờ phải giống má, phân phướn, công cán cho vụ mùa; biết chạy vại nơi nào!

Thím tư cự mẹ:

- Chị là chị dâu cả trong nhà. Chị không can anh hai gì cả. Ảnh dắt mấy ông và đám con gái đi đâu hoài, có nên trò trống gì đâu. Không biết mấy ổng có biết tụi mình ở nhà cong xương sống cóng xương sườn, nhịn ăn nhịn mặc hay không mà mấy ổng lại đi đây đi đó, ăn xài như nước, không những tụi mình mà đến đời con đời cháu cũng phải còng lưng trả nợ chết luôn! Rồi không khéo có ngày cả cha con đều nhiễm thói hư tật xấu ở đô thành mà hư thân mất nết cũng không chừng!

Thím ba trề môi:

- Làm gì không biết. Thím nói nghe mắc cười quá! Làm như mấy ổng ở trên trời rơi xuống vậy. Mà căn nguyên cũng tại anh chị hai hết. Ảnh lớn bày đầu, chị hai thì không biết can ngăn chồng!

Thím tư cũng nói chen vào:

- Ừ. Tại chị hai. Chị phải nói làm sao chứ anh hai dẫn mấy ông đi hoài như thế nầy thì chết gia đình, nhất là chết đám đàn bà ở nhà!

Mẹ thở dài đáp:

- Tui cũng phận đàn bà như hai thím thôi. Sao hai thím không cự mấy ổng lại cự tui? Chuyện mấy ổng nhiễm thói hư tật xấu thì tui không lo. Mấy ổng đâu có tiền bạc gì nhiều để ăn chơi mà nhiễm được? Chỉ sợ ham giàu, túng thế rồi làm bậy! Biết bao cô gái đã bán cái ngàn vàng, còn đàn ông thì bán lục phủ ngũ tạng để có tiền; cuối cùng chỉ còn tấm thân tàn ma dại!

Hai thím đồng thanh la lên:

- Ối trời ơi! Trinh trắng là cái quí giá nhất của đời con gái, lục phủ ngũ tạng là cái quí giá nhất của con người; ông bà cha mẹ bao đời truyền giống và sinh dưỡng mà đem đi bán sao? Vậy thì chị phải mau mau kêu mấy ổng về mới được!

Mẹ lại thở dài:

- Đã nói là tui không có quyền hành gì mà!

          Ba người đàn bà cùng lặng im, đưa mắt buồn hiu nhìn ra cánh đồng lúa vừa sạ thiếu phân thiếu thuốc vàng hoe vàng hoéc…

NGUYỄN AN CƯ

Cập nhật ngày 1.12.2011 theo nguyên bản do Ban tổ chức cuộc thi chuyển đến Website Sông Cửu Long