Ông Tư Dòng Sông ít đọc báo nhưng sáng ấy ở quán cà phê đầu ấp, ông lại cầm tờ báo lên. Đó là tờ báo tỉnh, chẳng biết ai để trên cái ghế ông muốn ngồi, khi ông sắp ngồi xuống thì cầm tờ báo lên để lấy chỗ ngồi và khi đã ngồi xuống, chờ cà phê bưng ra, ông tiện tay dở tờ báo. Ông dở tờ báo hững hờ như con nít dở sách từ điển, chủ yếu là xem ảnh. Một người hàng xóm ngồi bàn bên hỏi:

-   Có tin tức gì mới không ông Tư Dòng Sông?

Ông Tư Dòng Sông cười hiền lành nhưng không trả lời, cứ tiếp tục xem ảnh. Ông hàng xóm hỏi tiếp:

-   Có tin tức gì giật gân đọc to lên cho mọi người nghe cái coi?

Ông Tư Dòng Sông không cười nữa. Ông ít học, hồi nhỏ chỉ học đến lóp ba trường làng, rồi chiến tranh loạn lạc, chữ nghĩa rơi rụng gần hết. Nghe ông hàng xóm hỏi, ông Tư Dòng Sông thấy không cần trả lời nên không trả lời. Ở quán cà phê đầu ấp, quen thân nhau cả, người hỏi không phải đê chờ câu trả lời và người được hỏi cũng không cân trả lời, hỏi cho có hỏi khi dân ấp gặp nhau vậy thôi. Ngày thường, người được hỏi không trả lời thì người hỏi không hỏi thêm nữa, nhưng hôm nay có lẽ do ông Tư Dòng Sông chăm chú coi tờ báo nên người khác chêm vô:

-   Ai có rượu đem cho ông Tư Dòng Sông một ly đế ông đọc báo nghe chơi?

Câu này đúng bản tính của ông Tư Dòng Sông. Ông hay rượu và cái tên Tư Dòng Sông cũng do hay rượu mà ra, uống rượu như uống nước sông, còn Tư là thứ. Trước nay trong ấp ai muốn hỏi ông việc gì hay nhờ ông việc gì, cứ đưa ông ly rượu, ông sẽ mau lẹ đáp ứng. Thê rồi có người đặt ly rượu trước mặt ông, bên cạnh ly cà phê uống dở của ông. Ồng Tư Dòng Sông không khách sáo, như Hoàng Thượng được dâng rượu là uống không phải mời, ông đưa tay cầm ly rượu dốc cạn, xong đánh lưỡi “tróc” một cái và nói:

-   Chút tôi nhường tờ báo cho mọi người đọc nghe.

Ông lật đến trang cuối cùng, thấy một khuôn mặt quen, đóng khung đen, ở mục “tin buồn”. Ông ớ lên một tiếng, xoay tờ báo ra chỗ sáng, khó khăn đánh vần mấy hàng chữ rồi kêu lên nho nhỏ: “Anh Ba chết rồi sao?”. Khuôn mặt sạm nắng, nhăn nheo của ông hơi tái đi. Những người hàng xóm trong quán cũng không để ý đến ông Tư Dòng Sông nữa, họ đã quay sang nói chuyện khác rồi. Ông Tư Dòng Sông đưa tờ báo ra xa, vào gần, đánh vần lần nữa những chữ trong khung đen, rồi chẳng nói chẳng rằng đứng lên rời khỏi quán, cầm luôn tờ báo mà mới nãy ông nói nhường cho người khác đọc.

về đến nhà, ông vội tìm thằng cháu trai vừa tốt nghiệp cấp hai, bảo nó đọc cái tin buồn cho ông nghe. Đứa cháu đọc, ông biết đúng là ông Ba, người được ông nuôi mấy tháng trong hầm bí mật thuở chiến tranh. Ông làm hầm bí mật bằng một cái chum lớn chôn ở bờ đìa, khuất trong đám ô rô, cóc kèn rậm rịt, ngày hai bữa ông hoặc vợ ông chèo xuồng đi ngang đặt bịch ni lông đựng vắt cơm và chai nước uống vừa tầm tay ông Ba thò ra lấy, đêm ông Ba mới lên khỏi hầm. Ông nuôi ông Ba vì thấy ông Ba hiền lành, dễ thương. Sau đó, ông Ba hoạt động sang vùng khác, ông Tư Dòng Sông cũng trôi nổi nhiều nơi_ế Hòa bình, ngẫu nhiên họ gặp lại nhau, ngẫu nhiên như trong chiến tranh ông Ba lọt vào nhà ông Tư Dòng Sông đê ông Tư Dòng Sông nuôi vậy. Ông Ba vẫn nhớ ông Tư Dòng Sông, hỏi han nhiệt tình, còn tranh thủ một chuyến công tác ghé thăm nhà ông Tư Dòng Sông, nhậu với ông Tư Dòng Sông một bữa cây nhà lá vườn xỉn mới chịu nghỉ_ế Ông Ba làm cán bộ trên thị xã, công việc lu bu không ghé thăm ông Tư Dòng Sông được lần nào nữa, trong mấy chục năm có nhắn mời ông Tư Dòng Sông ra nhà chơi thì ông Tư Dòng Sông cũng tính đi mấy lần mà chưa đi được lần nào. Nay đột ngột ông Ba qua đời. Đọc báo thấy ông Ba chưa nghỉ hưu, vì tai nạn ô tô mà qua đời. Nghĩa tử nghĩa tận, ông Tư Dòng Sông bảo đứa cháu cùng ông đi viếng ông Ba.

Nhà ông Ba ở thị xã, ba tầng cao lớn, đám ma làm tại nhà. Ông Tư Dòng Sông và đứa cháu đến thấy người đông đúc, ai đi viếng cũng mang theo vòng hoa, nghĩ ở thị xã viếng tang phải có vòng hoa như ở thôn quê phải có thẻ hương, chai rượu, liền kéo đứa cháu tìm nơi bán vòng hoa. Có nhiều loại vòng hoa, ông hỏi giá, sờ tiền trong túi và lấy vòng rẻ nhất. Bà chủ hàng hoa hỏi:

-   Ông gắn chữ gì lên vòng hoa?

Ông Tư Dòng Sông không biết nên gắn chữ gì. Bà chủ hàng hoa hỏi ông viếng ai? Ông lúng túng, không biết gọi ông Ba bằng gì, bạn thân không phải, bà con cũng không, không chung quê hương, không phải đồng môn, không phải đồng nghiệp, không phải bạn chăn trâu, bạn nhậu cũng không. Bà chủ hàng hoa bặt thiệp:

-   Vậy đề kính viếng thôi, người chết tên gì đề luôn vô đây.

Ông Tư Dòng Sông không biết tên thật của ông Ba, nhưng may đứa cháu có cầm theo tờ báo. Vòng hoa trang trọng được bà hàng hoa cho xe chở đến tận nơi, ông không phải tốn tiền thuê chở.

Vòng hoa và ông cháu ông Tư Dòng Sông đang xớ rớ trước cống, lập tức có người ra đỡ vòng hoa, dẫn hai ông cháu vào. Một chiếc bàn đặt bên sân, dưới tấm dù che rạp. Trên bàn có xấp phong bì, cuốn sổ, một người ngồi sau bàn, nghiêm trang hỏi:

-   Thưa, bác là đoàn nào ạ?

Lúc ấy, có người đang viếng bên trong, nhạc nổi lên não nề, ông Tư Dòng Sông không nghe rõ câu hỏi, cúi xuống nghiêng tai. Người ngồi sau bàn đã im lặng. Ông Tư Dòng Sông đưa bàn tay đen đúa nắm lấy cánh tay người ngồi sau bàn:

-   Ông nói chi?

Người ngồi sau bàn nhíu mày. Vừa lúc, có một đoàn khoảng chục người với một vòng hoa lớn đi vào. Người ngồi sau bàn gạt ông Tư Dòng Sông sang bên “bác chờ cho chút” rồi lom khom đón đoàn người mới vào. Liên tục mấy đoàn người đông đúc với vòng hoa lớn nối tiếp nhau. Ông Tư Dòng Sông và đứa cháu đứng chờ mỏi chân mà không dám kiếm ghế ngồi. Những đoàn người sang trọng, ồn ào, viếng xong, được rước qua dãy bàn cuối sân để ăn nhậu. Khi đã vắng, người ngồi sau bàn đưa tay ra hiệu cho ông Tư Dòng Sông lại gần:

-   Thưa, bác là đoàn nào ạ?

Lần này ông Tư Dòng Sông nghe rõ, nhưng phải hỏi lại:

-   Dạ, ông nói đoàn là đoàn gì?

Người ngồi sau bàn lại nhíu mày, không ngửng lên nữa, hỏi:

-   Bác từ đâu đến?

-   Ông cháu tôi dưới quê lên.- Ông Tư Dòng Sông mau mắn trả lời.

-   Quê ngoại hay quê nội?

Ông Tư Dòng Sông vội trả lời:

-   Tui ở quê của tui, xã ...

-                           Thôi, được rồi - Người ngồi sau bàn thở dài không che giấu, chỉ xấp bao thư trên bàn

-    Bác phúng điếu bao nhiêu tiền để tôi ghi sổ?

Ông Tư Dòng Sông giật thót mình, túi ông chỉ còn đủ tiền cho hai ông cháu về quê, lúng túng liếc nhìn xung quanh, ông nói nhỏ:

-   Dạ, ông cháu tôi có vòng hoa.

-   Được rồi - Người ngồi sau bàn phẩy tay - Vào đi.

Vòng hoa đi trước, ông Tư Dòng Sông lập cập bước theo sau. Ông choáng ngợp. Nen nhà lát gạch bông sáng loáng. Vòng hoa quá nhiều, dựng hai bên, còn treo cả trên cao. Quan tài lớn đặt chễm chễ, trước quan tài có ảnh của ông Ba_ế Nhìn thấy tấm ảnh như gặp lại người thân, ông Tư Dòng Sông bớt lập cập. Có tiếng nhắc ông để đôi dép lê lấm bùn đất bên ngoài, trước khi bước lên tấm chiếu hoa. Ông Tư Dòng Sông lại lúng túng. Ai đó dúi vào tay ông một nén nhang. Ông cúi đầu vái, lẩm bẩm khấn ông Ba mồ yên mả đẹp_ẽ cố gắng cắm nhang vào lư hương quá nhiều chân nhang, ông dịch sang bên cho đứa cháu bước lên cắm nhang, rồi ông lại chắp tay vái, lại lẩm bẩm khấn ông Ba mồ yên mả đẹp, phù hộ cho những người ở dương gian mạnh khỏe. Ông Tư Dòng Sông đang thầm thì kế cho ông Ba biết ông là ai thì xung quanh có tiếng to nhỏ, những người đang đứng im xung quanh chợt rùng rùng cử động, họ nhúc nhích rồi người bước tới, người bước lui, người bước ngang và người ngồi xuống. Đứa cháu níu áo ông. Ông vội vã, lập cập lùi bước, suýt ngã ở bậc tam cấp gạch men bóng loáng. Có người dẫn hai ông cháu ra chiếc bàn gần cổng, chỉ có nước trà và bánh bích quy, không phải dãy bàn ăn nhậu cuối sân. Ông Tư Dòng Sông ngơ ngác nhìn quanh, muốn hỏi han chuyện gia đình của ông Ba, như thói quen ở thôn quê đế chia buồn, nhưng không biết hỏi ai. Người xung quanh đông đúc nhưng đều xa lạ. Bàn hai ông cháu ngồi chỉ trơ trọi hai ông cháu, bàn bên cạnh nhiều người nhưng ông lắng nghe thì họ nói chuyện đâu đâu. Không biết ông Ba bị tai nạn giao thông chết liền hay còn sống mấy ngày, có đau đớn gì không? Đánh bạo, ông thì thào hỏi một người ngồi gần sau lưng:

-   Ông Ba bị tai nạn ngày nào vậy ông?

-   Nghe nói hôm kia.

Ông Tư Dòng Sông định hỏi thêm thì người mới bắt chuyện đã có người kéo vào bàn nhậu cuối sân. Ông Tư Dòng Sông hỏi người ngồi gần người vừa đi:

-   Ông Ba có mấy người con?

-   Bốn hay năm đứa gì đó.

Ông Tư Dòng Sông hết hứng thú hỏi han, hết hứng thú ngồi lại, hết cả thèm rượu như bình thường mỗi khi thấy rượu, ông ra hiệu cho đứa cháu đứng dậy để về. Đông người xung quanh nhưng không ai tiễn hay chào ông cháu ông Tư Dòng Sông lấy một tiếng. Hai ông cháu lặng lẽ bước khỏi cống, vẫy chiếc xe ôm ở gần.

Từ đó, ông Tư Dòng Sông lại hay coi báo, những tờ báo nhặt được hay mượn của ai, không phải ông mua vì ông không có tiền. Coi báo, ông chủ yếu coi mục báo tin người chết và ông phát hiện ra, người chết có khi một ngày đến mấy người. Đưa tin người chết trên báo cũng có nhiều kiếu, người chỉ mấy dòng ngắn ngủn, người nửa trang, người có ảnh, người

không, có người liệt kê cuộc đời đã làm những chức gì, khi chết có chức gì, được tặng bao nhiêu huân chương. Ngồi ở quán cà phê đầu ấp, ông Tư Dòng Sông nói:

-   Báo tin người chết trên báo không chỉ là chuyện chết đâu nghe.

Các ông hàng xóm cười 0. Một ông hỏi:

-  Không chuyện chết thì chuyện gì?

Ông khác:

-   Chết mà không báo chết thì chắc là từ trần, qua đời, tắt thở, ngoẻo củ từ.

Ông Tư Dòng Sông vẫn nghiêm trang nói:

-   Cứ coi báo là thấy liền.

Những người hàng xóm hơi tự ái, nghĩ chắc ông Tư Dòng Sông hồi trước nuôi cán bộ trong nhà, nay quen biết hơn người khác chút ít thì lên mặt. Một người phản công:

-   Ông kể lại chuyện mang vòng hoa viếng ông cán bộ trên thị xã lần nữa coi?

Lần đó, ông cháu ông về đến nhà, đói rã họng cả ấp đều biết. Ông Tư Dòng Sông hơi mắc cỡ, không trả lời, tỏ vẻ không thèm nói chuyện nữa và ông cầm tờ báo ở gầm bàn lên xem. Một ông hàng xóm ra vẻ hiếu biết, dấu dịu:

-   Cũng có thế thật, nhiều người làm cán bộ phấn đấu cả đời chỉ mong khi chết được đăng tin trên báo lớn hơn người khác một chút.

Nhưng ông Tư Dòng Sông không còn nghe người hàng xóm ủng hộ mình nữa, ông đã chúi mũi vào tờ báo vì thấy ngay trang đầu có một cáo phó to tướng. Đó lại là người quen thân với ông, quen thân hơn cả ông cán bộ thị xã, chức cũng to hơn. Bốn chục năm trước, một buối tinh sương, ông ra ruộng gặp một người đàn ông nằm bên bờ, chân phải đẫm máu vì gãy, ông thấy thương liền cõng về nhà, nuôi trong buồng. Vợ chồng ông nuôi ông cán bộ suốt một tuần, khi vết thương se miệng, mới chở xuồng đưa ông vào rừng theo chỉ dẫn. Hòa bình, ông cán bộ có đưa vợ con về thăm ông Tư Dòng Sông một lần, tặng túi quà có nhiều vải vóc, bánh kẹo. Ông cán bộ bị thương còn làm chứng để ông Tư Dòng Sông được tặng huân chương kháng chiến, kèm mấy triệu đồng mua được tôn xi măng thay mái nhà lá dột nát. Ông Tư Dòng Sông cũng có một lần ra nhà ông ta, được vợ con ông ta đón tiếp vui vẻ. Tình nghĩa hai bên sâu đậm hơn ông cán bộ thị xã, nên khi đọc xong cáo phó, ông Tư Dòng Sông thừ người ra hồi lâu. Rồi ông lặng lẽ bước ra, đến ngoài đường tự dưng nước mắt chảy ướt đẫm đôi gò má nhăn nheo.

Lần này, đứa cháu không chịu đi theo ông nữa. Ông hỏi nó có nhớ hai ông bà đi xe con về thăm nhà ông không, nó bảo không nhớ_ễ Ông nói, nhà ông cán bộ này ông đã đến, vợ con của ông cán bộ ông cũng đã biết, ra viếng sẽ không bị ngó lơ như ông cán bộ thị xã. Đứa cháu bảo, vợ con ông ta có nhớ thì nhớ ông chứ không nhớ nó, nên nó dứt khoát không đi. Ong Tư Dòng Sông đành lủi thủi đi một mình. Ông vay hàng xóm một món tiền đủ mua vòng hoa và bỏ bao thư phúng điếu, nhưng dọc đường ông lại đổi ý, không mua vòng hoa nữa vì nghĩ một mình một vòng hoa không giống ai, dồn tiền lại bỏ bao thư phúng điếu cho dày. Ông nói với xe ôm chạy thẳng đến nhà ông cán bộ. Ngôi biệt thự im ắng, chỉ mở nửa cánh cống, lèo tèo mấy người đi lại và toàn người lạ. Ông dò hỏi, mới biết lễ tang ông cán bộ làm ở nhà tang lê của thành phố.

Đám tang rất lớn. Một đoạn đường bị chặn cấm xe qua lại để đậu xe của những người đi viêng. Xe lớn, bé san sát, kéo dài. Ong Tư Dòng Sông nép sát vỉa hè đi vào, một tay khư khư giữ cái bao thư đựng tiền trong túi áo. Tới cổng nhà tang lễ, ông vươn cổ dòm vào thấy hai hàng người mặc áo trắng, cầm súng. Trong nữa người đông nghịt và tối om. Ông đang vươn cố dòm, một anh mặc áo quần công an đến hỏi:

-   Bác là ai?

Ông giật mình. Anh công an hỏi tiếp:

-  Bác đến viếng tang hay gặp ai?

Ông lúng túng_ế Ông đi viếng tang nhưng cũng muốn gặp những người quen là vợ con của người quá cố. Ông chưa biết trả lời ra sao thì phía sau có một đoàn người với vòng hoa lớn ào vào. Anh công an quay sang đoàn đó. Ông Tư Dòng Sông ngẩn mặt nhìn theo và dáo dác nhìn quanh, hy vọng thấy người quen nhưng toàn người lạ. Sự khôn lỏi trong ông nổi lên, ông lẩn ra sau cánh cổng, bước sang quán cà phê chếch bên kia đường. Đen nơi xa lạ, chưa biết gì thì không gì bằng để ý nhìn. Ở đời chẳng ai học hết mọi điều, không thể học hết được và có việc cả đời mới gặp một lần biết đâu mà học, có học cũng quên, nên muốn không bị hớ thì không gì bằng nhìn người khác làm để làm theo. Cày bừa, gặt hái, ông cỏ học đâu, nhìn người lớn mà làm theo cả.

Chủ quán cà phê là cô gái trẻ, đưa ly nước cho ông rồi cũng ngồi xem đám tang. Ông bắt chuyện:

-   Đám tang lớn quá phải không cháu?

-   Dạ, viếng suốt hai ngày rồi bác ạ.

-   Hai ngày đều đông đúc như vầy?

-   Dạ, hôm qua còn đông hơn.

-   Dưới quê bác, người chết phải chôn trong ngày, quy định nếp sống văn hóa mới phải như vậy, không được để lâu hơn.

-   Ớ thành phố, dân chết cũng được chính quyền động viên chôn sớm, nhưng cán bộ chết có người để cả tuần.

-   Chà chà, cả tuần à?

-   Bác không biết chớ có người bị bệnh ung thư chết mà cũng để cả tuần!

-   Để lâu như thế để làm gì cà?

-  Nghe nói cán bộ to, để lâu để chờ cho hết người ở xa đến phúng điếu.

-   Chà, chà, chà, chà.._Ể

Ông Tư Dòng Sông xuýt xoa.

Lúc ấy, ngoài đường có một chiếc xe mười sáu chỗ ngồi dừng lại, người trên xe bước xuông, áo quần tề chỉnh. Vòng hoa lớn để trong xe, phải ba người mới lấy ra được. “Từ từ, kẻo rụng hoa, vòng hoa lớn nhất cửa hàng hoa đấy”. “Hôm qua, tôi thấy có cơ quan kia đi vòng hoa cũng lớn lăm”. “Không băng vòng hoa này đâu”, “ơ, chăc không băng. Vòng hoa này toàn hoa trắng, cho thấy sự thanh tao, trong sạch”. Khi nói đến “trong sạch” thì vòng hoa đã được lấy ra khỏi xe, họ giục nhau xếp hàng. Mấy người dáng cấp trên đứng phía trước, những người còn lại đùn đẩy phía sau, chốc lát mới yên. Vòng hoa trắng lừng lững và đoàn người nghiêm trang đi vào. Ông Tư Dòng Sông nhìn theo, mới thấy ông không mua vòng hoa là hay, nếu mua vòng hoa thì vòng hoa của ông nhỏ bé sẽ tội nghiệp lắm.

Có đoàn đi ra. Khác với đi vào, những người đi ra vẻ mệt mỏi, phờ phạc như vừa làm việc quá sức, nhễ nhại mồ hôi, mắt nhìn dáo dác. Có người đầu trần, có người cầm tờ báo che nắng, có người vội mở cúc áo phanh ngực, có người kéo ống tay áo lên, có người thở phì phì, có người nhăn nhó. Thật là mỗi người một vẻ quân hồi vô phèng. Họ đứng lại bên đường trước quán cà phê chờ ô tô tới đón. “Không thấy người nhà đâu cả?”. “Hình như có mấy đứa con, bà vợ nghe đâu mệt quá, đã nằm nghỉ”. “Chôn ở đâu?”. “Không xem cáo phó ư?”. “Đông quá, không kịp xem”. “Đông thật, ngột muốn xỉu”. Xe trờ tới. “Đến đâu đây?”. “Quán Hoa Hồng được không?”. “Quán đó em út xấu lắm, đến Thủy Tiên đi”. “Thì Thủy Tiên”.

Đoàn khác từ nhà tang lễ đi ra, cũng đứng trước quán cà phê chờ xe. Lại xôn xao. “Ông A làm trưởng ban tang lễ ?”. “Đúng rồi, cỡ đó chết phải cỡ đó làm trưởng ban tang lễ”. “Mai đưa tang, có đi không?”. “Phải đi, bảo tài xế đến sớm nhé”.

-   Phúng điếu bao nhiêu tiền?

-   Năm triệu.

-  Nhiều thế à?

-    Ông ta có mấy đứa con đang làm ở sở X, sở Y, chúng ta còn phải nhờ cậy nhiều, phúng viêng chừng ấy là đã tiết kiệm đấy, vì dịp này đang có phong trào học tập đạo đức cách mạng, chông ô lãng phí.

-   À, à, vậy thì năm triệu đồng chưa nhằm nhò gì thật.

Ong Tư Dòng Sông nghe lùng bùng lỗ tai, đưa tay vào túi sờ món tiền chuẩn bị phúng điếu của mình thấy quá ít ỏi.

Tốp mặc áo quần trắng đứng hai bên cổng đã đổi tốp khác. Nghi thức vẫn không đổi, vẫn nghiêm trang. Ông Tư Dòng Sông ngồi rất lâu, nhìn chưa thấy được khuôn mặt nào quen biết. Càng lúc nhìn thấy nhiều người sang trọng, náo nhiệt vô ra, không nhìn thấy người quen, ông càng ngân ngại. Mới nãy, ông còn ung dung, bây giờ ông đã rụt rè. Ong không nhìn rõ được nơi tang lễ đang diễn ra như thế nào để mà bắt chước, thấy người và vòng hoa đi vào rầm rộ, càng chứng kiến càng ngợp, càng thấy thiên hạ quá đông đúc, to lớn, còn ông đơn chiếc, nhỏ bé. Ông lo, đi vào trong đó có được ai đón tiếp không hay lại như bữa đám ma ông cán bộ thị xã? Trên đường đi, ông đinh ninh sẽ gặp vợ con người quá cố thì lòng xiết bao ngậm ngùi, bây giờ thấy đám ma quá lớn, không biết vợ con người quá cố đứng ở đâu giữa đám đông người xa lạ, nghi lễ lại quá trang nghiêm thì ông e dè, sợ sệt, dửng dưng. Ông lại thò tay vào túi sờ bao thư tiên mỏng dính, càng cảm nhận đây đủ sự nghèo hèn của mình, không biêt nên làm gì bây giờ. Mồ hôi tứa ra đầm đìa.

Thỉnh thoảng vọng ra tiếng kèn đồng rền rỉ. Ông hỏi cô chủ quán:

-   Người ta mở máy nhạc à?

-  Nhạc sống bác ạ, đội quân nhạc đấy.

-   Quân nhạc à, chết mà sướng vậy à? -Ông nói như buột miệng.

Cô chủ quán tò mò nhìn ông_Ể Cô nhìn nghiêng, thấy đôi mắt ông mở trừng trừng ngơ ngác mà hớn hở, ánh măt gườm gườm, khuôn mặt gây đen của ôrig săt lại có vẻ thêu não bần thần, cục yết hầu dưới cổ ông nhô cao giật giật liên hồi. Cô chợt thấy thương ông, đánh bạo hỏi:

-   Bác quê ở đâu ạ?

Ông không.trả lời mà lại hỏi cô:

-   Cháu đã thấy đám ma nàơ lớn như vầy chưa?

-   Dạ, cháu chưa. Còn bác?