Cỏ Túc mùa nước nổi quạnh hiu. Má ngồi bó gối ngoài hàng ba, mắt ngó xa xăm ra hướng con sông đang chảy xiết trước nhà. Nước lên không rõ đâu là con bến nhà để má còn biết mà lần chỗ đó có con tàu đưa The đi, nước ngoài hè cũng tràn vô tận sàn nhà, ngập luôn líếp cà vừa cho một đợt trái dưới sân. Út Mừng tấp xuồng tam bản cặp cầu thang, cột dây neo xuồng lại rồi múc vài gáo nước rửa chân bước lên nhà.

-         Nhìn má rầu chết! Chị đi lấy chồng chứ có phải bỏ xứ luôn  đâu.

-         Bây nói nghe sướng tai. Con gái con đứa chân ướt chân ráo xứ người sao liệu được cái thân mà không rầu.

-         Hồi trước má đừng gả. Gái theo chồng ở đó mà ngày đợi đêm trông.

-         Thôi, tao hổng nói với bây nữa. Cơm chín rồi đó, dọn ra tía con bây ăn cho nóng, má no rồi.

Má ngoe nguẩy phủi phủi cái mông quay lưng bỏ vô buồng. Tía nghe ngóng mọi chuyện mà coi như hổng biết gì, thây kệ tiếng rưng rức đang nén lại quá mức trong kia, nhâm nhi hết ly này tới ly khác cho sự đời không vướng bận. Thế nào chịu hết nổi rồi, má cũng lén tía đi một chuyến. Đàn ông trong nhà, chuyện lớn chuyện nhỏ gì cũng bàng quan hết trọi. Trách sao thằng Hai thằng Ba giống tía nó, bỏ thân già của má ở vầy chỉ còn thắng Út Mừng là biết lo cho má thôi. Coi nó vậy chứ là đứa biết chuyện trong ngoài. Út Mừng dọn cơm ra cạnh mâm nhậu của tía, con ngồi ăn cơm còn tía vừa uống rượu vừa ngân lên mấy câu vọng cổ. Tía già mà hát cũng mùi ghê, nghe không thua gì Diệp Lang thời lừng danh trên bầu trời dạ cổ. Hồi thanh niên, tối nào tía cũng vượt mấy cây số cho kịp giờ vô tuyến nhà bà Sáu Sánh hát cải lương. Trai gái xôn xao, má mê tiếng tía nghêu ngao mỗi đêm về ngang nhà má. Vạy đó, làm sao tía má bỏ nhau cho được?

***

Từ ngày The rời khỏi cái xứ này, má không dám ngẩng mặt với lối xóm bà con. Tía thì đã cứ chờ ngày đám cưới đứa con gái duy nhất để đãi linh đình năm chục mâm cho nở mặt nở mày nhà Chín Tợ nên rêu rao với bạn nhậu, mấy ai gả được con như tía. Vậy mà The bặt đi sáu tháng nay, không một tin tức gì. Nghe đâu bên nhà đó khá lắm, con gái Chín Tợ không hề đọng một móng tay, chuyện gì cũng có kẻ hầu người hạ. Tiêu xài một ngày bằng mấy lần hoa lợi một mùa nước đan lợp. Má không cản con gái được, mà cũng giận tía, mấy ngày tía cũng thấy nhớ nhớ con gái không ăn cơm, không đả động gì ai. Lâu lâu khều tay Út Mừng ra hiệu kêu má nó làm cái này cái nọ lặt vặt trong nhà cho má quên, lớn tiếng sợ thiên hạ người ta thừa đó lại xầm xì. Ông bà mình trước giờ cưới hỏi hai bên đều phải biết nhau trướcc, coi con mình có được về làm dâu nhà có gốc gác rõ ràng không, con trai người ta có thương con gái mình thiệt không?...Tía vo điếu thuốc ruồi rồi nhập nhằng phành võng ra nằm gát tay lên trán lấy hơi rít cho đã cơn ghiền. Ai nấy làm theo kiểu của riêng mình. Còn Út Mừng lạc quan hơn, con trai mà ủy mị ai coi. Thấy tía má vậy, nó khó mà ở nhà nên lại vác dầm bơi xuồng qua cầu đình coi đá banh, sẵn tiện đổ dớn kiếm mớ cua cá đổi gạo hay đổi công sắp lắc bình ắc quy để có cái mà thắp đèn, tới chạng vạng mới mò về.

Hết mùa nước, má lên Sài Gòn, dặn Út Mừng là đừng cho tía biết mai má đi. “Đò rời bến ổng biết cũng hổng sao, má đi lên chỗ mai mối dọa hỏi kiếm cho được chị bây mới thôi”. Nghe tiếng tành tạch dưới bến, Út Mừng bẵng hai cẳng lên tốc mùng chạy tót xuống bến thì con đò dọc đã tuốt ngoài khơi rồi. Má đi Út Mừng không tiễn má như đưa dâu chị The mà sao muốn thúi ruột. Nó đưa tay ngắt mấy cọng điên điển cuối mùa, thân cây nằm nghiêng sà theo lưng bến.

Út Mừng tựu trường mấy bận qua bến lở đi học cho xong năm cuối cấp thì má về. The cũng về nhưng không thấy bóng dáng người đàn ông đến rướt The ngày cưới. Út Mừng không hé môi cũng đoán được điều gì, nó dắt xe đi thẳng vô sàn, bỏ vạt áo trắng ra ngoài, không thèm cơm nước mà lội tắt ngang đồng qua nhà anh ba chơi với mấy đứa cháu. The ít ra khỏi nhà như hồi còn con gái, ít trò chuyện với ai. Má đi chợ cũng thôi kề cà đây đó. Cứ bìm bịp kêu, The ra ngồi dưới gốc cây gáo, trái tròn gai góc rụng đầy dưới chân. The giật mình, đã từng bỏ quên kí ức mà đi. Mùa nước nổi năm nào có anh Mạnh, hai đứa bơi xuồng vớt trái chín đầy rổ ăn không hết thả cho trôi lềnh bềnh trên mặt nước, loang cả tiếng cười thơ dại. Chắc người ta giờ cũng nên bề gia thất, nhớ gì cái thuở thời ngây ngô đó. The cắn nhẹ trái gáo chín đỏ như nếm cho trọn tuổi mình ô mai mà nghe đăng đắng đầu lưỡi, tóc mây cũng thôi bồng bềnh, cô đưa tay vuốt nhẹ cái hình hài đang lớn dần trong cơ thể mình. Đó là kết quả của sự nông nổi, là cái giá cho khao khát đổi đời mà cuộc sống chân lấm tay bùn dẫu có đi đâu chăng nữa cũng không vấy hết được. Vì đó là gốc, là chất của người Cỏ Túc. Tía má oằn lưng ra năm này tháng nọ với ruộng đồng, có bao giờ họ nghĩ sẽ rời bỏ xứ cù lao màu mỡ này? Mùa màng thất bát thì ít ra tía cũng còn chủ được cái đường nước, má còn tay đan đệm kinh nghiệm xưa giờ… cung ứng nhu cầu thiết yếu cho ít bà con đầu trên xóm dưới thì lo chi tới chuyện thiếu hụt cái ăn. Khổ nỗi bây giờ, The phải sống chui rút như thế này mãi. Rồi tía má nói sao cho người đời đồng cảm với cảnh nhà mình. Nhứt là, má sẽ chết khô vì trầm lặng không thốt ra được bất kì một câu nói nào về chuyện của The.

***

Đầy tháng cho con, The lại ra đi như chưa có một ngày về.

-    Ai hỏi, nói chị bây về lại nhà chồng, con còn nhỏ không rành chăm sóc nên về ở bên ngoại - má vén cái khăn choàng giữ ấm cho đứa cháu, sáng mai này khi mở mắt ra phải chịu cảnh con côi. The đưa tay vuốt mái đầu cao nghệu của thằng em.

-         Ráng học, chị không lo được cho Út…

-         Chị đã lo được cho cái thân mình đâu.

Má dắt tay The luồng đám bắp đi trong sương giăng và mặt trời phía hạ nguồn vẫn chưa làm ửng lên những gợn sóng đầu ngày. Con đò theo hướng cái nón lá  má vẫy vẫy trong bóng tối tấp vào rồi quày quả  mang ánh đèn đi xa dịu vợi như đèn đom đóm lập lòe bay về ngã ba sông Châu Đốc, để rồi như nhập vào đó vô vàn những ánh đèn màu phố thị.

***

-         Út Mừng, nghe nói chị bây dìa nước hả? Chuyến này có cháu ngoại chắc tía mày mừng hết lớn ha?

-         Có chồng nó dìa hông? Cái con này, đi miết rồi quên bà con láng giềng, cả tháng mà mặt mũi mất tăm à.

-         Hôm bữa con gặp chị The nè,  chỉ trắng trẻo có da có thịt lắm má…

Út Mừng nhíu mày dùng dằng thẩy cây tầm bứt đang bửa dở khúc củi bỏ đi không thèm trả lời ai lấy một tiếng. Thấy điệu bộ của nó, đám đàn bà nọ cũng sờ sợ. Sợ là sợ cái tánh cọc cằn của nó thôi chớ có ai biết gì đâu mà nó bực người ta.

Năm đó, Út Mừng đậu một lượt hai trường đại học làm đình làm đám xứ Cỏ Túc. Đám con bạn dì cô cậu trạc tuổi nó bốn đứa được cho ăn học như nhau, ba đứa nọ đậu tới tú tài là cùng. Má mừng như cái tên của nó vậy. Nghĩ cũng ngộ, tía má có hai thằng con trai rồi mà có thêm thằng nữa cũng đặt là Mừng, làm như nó là thằng giống đực duy nhứt nhà này không bằng. Hồi nhỏ, lúc nắm tay má từ đồng về nó hỏi, má nói, “ông ngoại bây đặt cho có câu có kệ với đám con cậu Tư dì Bày lúc sanh cùng lứa”. Hèn chi, bốn đứa học cùng ngôi trường có hai lớp cuối cấp mà khi ghép lại thì có thể đọc luôn một lèo: Vui Mừng Hạnh Phúc. Giờ tụi kia đứa tiếp tục khăn gói xuống Long Xuyên luyện thi để thấy không thua kém thiên hạ, còn có đứa ở nhà bị ép dựng vợ gả chồng lo chuyện đồng áng. Má bắt nó học ngành kinh tế xây dựng gì đó ở Sài Gòn vì muốn con được có chị có em ở xứ người. Út Mừng thì muốn học sư phạm ở Long Xuyên, nhưng nghe nói, sau này tốt nghiệp ra trường khó đi dạy vả lại yêu cầu ngành này mỗi ngày một nâng cao… nên nó bằng lòng khăn gói lên Sài Gòn nhưng có mấy dòng địa chỉ lận lưng, chắc gì đã tìm được chị.

***

Thằng nhà quê đưa tờ giấy ghi chằng chịt chữ lên dò lại lần nữa. Từ trong cánh cổng bự chảng, người đàn bà trạc tuổi má bước ra. Nó định bụng hỏi thăm nhưng lỡ không phải, người ta mắng cho, người thành phố mà, chuyện ai nấy biết thôi. Nhưng địa chỉ ghi sờ sờ đó thì lẫn đâu cho được, còn đi đâu nữa ngoài chỗ này. Út Mừng quảy ba lô lên vai băng qua quán cóc bên kia đường để được nốc một ly gì đó cho đã cơn khát.

-         Cậu ở đâu tới đây hả? Tìm ai? Biết, tôi chỉ cho.

-         Dạ cháu tìm chị cháu, tên là The, làm dâu nhà đó đó! – Út Mừng chỉ tay về hướng ngôi nhà có cánh cổng vừa mới khép lại thấy sao mà lạnh lùng quá. Tự dưng nói tới tiếng “làm dâu”, giọng nó yếu xìu, nhưng còn đỡ ngượng hơn khi phải thốt ra hai tiếng “chủ nhà”. Dù sao cũng có cái lí do chánh đáng đi tìm người.

-         Ờ, nhà đó hả? là nhà của cô kế toán trưởng xưởng may gần đây. Hồi trước, có một cặp tình nhân trẻ thuê ở, hình như họ chia tay nhau, dọn đi cũng lâu rồi!

Chỉ còn hai ngày nữa nó phải kiếm chỗ ở trọ học, Út Mừng dành ra một ngày coi bộ ngắn ngủi quyết kiếm cho được chị trước đã, nhưng bốn năm học ở đây mặc sức mà kiếm, bởi qua những lời bà hàng quán kể cộng với lần trước má đi tìm chị trên này, nó thấy mình cần phải lo cho chị. Không ngờ cuộc hôn nhân của chị sao quá đỗi bẽ bàng.

Trời càng về khuya, bước chân người càng thưa. Lâu lâu có những chuyến xe chở hàng từ hướng bến xe hồi chiều phóng vèo qua, bỏ lại chỗ Út Mừng một làn hơi quen quen lạ lạ, hình như mùi sân sẫn của nấm rơm rồi mùi đăng đắng của khổ qua… Sương vừa xuống chưa đủ ướt mái đầu, Út Mừng bắt chân trái co lên chân phải làm một cái kệ dã chiến, tay ghị lấy cái ba lô nặng ì. Giờ này chắc má vẫn còn chưa ngủ vì lại lo thêm cho thằng út của má. Tiếng rồ ga như muốn xé toạc được cái màn đêm lạ hoắc lạ huơ của ba người thanh niên sành điệu từ trong công viên ào ra làm Út Mừng giật mình. “Ngày mai, mình sẽ phải bắt đầu cuộc sống ở chốn người xe xô bồ này,  phải chi chị em hội ngộ được dễ dàng cho má đỡ lo”. Đã mấy ngày rong ruổi, hồi trưa này nhìn mấy thanh niên ngơ ngác bước xuống trạm xe buýt, Út Mừng thấy mình còn có chỗ không giống người ta. Đặt chân lên Sài thành lần đầu, chuyện đi kiếm The làm Út Mừng quên mất cảm giác của một thằng sinh viên hăm hở mới lên nhập học mà không hay. Út Mừng chỉ thấy mệt lừ, còn cái bụng cứ réo lên từng hồi vì đói, mí mắt muốn dính vô để khép lại những nhọc nhằn nhưng chưa kịp thì nghe có tiếng khóc của ai đó, gần lắm.

Nó thấy một cô gái vừa ôm mặt tức tửi vừa như bỏ ra được một nơi tăm tối nào đó phía sau lưng. Thôi chết, ba thanh niên lúc nãy cũng từ chỗ đó chạy ra. Út Mừng bật dậy, bỏ cái ba lô lăn còng dưới đất.

Hai chị em gặp nhau nức nở y hệt như cái đêm The lạy xuất giá theo chồng.

-         Bữa chị gọi điện, má nói Út đậu đại học trên này, chị quên nói lại địa chỉ cho Út dễ tìm. Tía má khỏe ha Út? – The uể oải đặt bàn tay lên đùi cố che bớt một phần thân thể với bộ quần áo hợp thời, tay còn lại chấm chấm để không cho giọt nước mắt nào rịn ra.

-         Má ốm đi nhiều, chắc tuổi già mà còn chăm sóc cháu.

-         Út nói lẫy chị đó hả?

-         Nói là nói cho chị nghe, chớ má có than phiền gì đâu. Nuôi cháu cũng là diễm phúc của ông bà già, mà nuôi kiểu vầy sao khỏi lời dị nghị của bà con lối xóm.

-         Chị khổ quá Út ơi! Có ngờ được bên đó thế nào. Trở lại được đất Sài Gòn này, tim chị cũng gần thót luôn ra ngoài. Tới nước đó rồi, chị sao dám ló cái mặt về xứ Cỏ Túc mình. Còn hiện giờ đây… vợ anh ấy, người tình bây giờ của chị sai tụi giang hồ lấy xe, lấy lại căn nhà mà anh ấy cho chị rồi. Hết rồi, hết rồi Út à! Chị muốn về lại quê, đưa chị về lại đi Út…Chị nhớ Cỏ Túc lắm rồi!

***

The bước xuống phà. Bến phà nhỏ mấy ngày mới khánh thành đông nghẹt khách nên khỏi phải chờ lâu. Nhận ra Mạnh, The quay lưng nhưng quên là từ  trên xuống dưới cái bộ dạng của mình còn chừa ra được có hai con mắt dò đường mà đi. Hành khách qua phà ai nấy cũng háo hức về kịp cúng tết Đoan Ngọ, còn trong lòng The, một ngày rôm rả gia đình cũng không nhớ được, chắc cả đời này rồi cũng như vậy. The lén nhìn Mạnh, hồi đó tới giờ anh vẫn dạng dày vì nắng gió, chỉ có đôi mắt là buồn hơn, cứ nhìn xa xăm và thích phà ra trước mặt những vòng khói thuốc hổng ra hình thù gì.

-         Bà con Cỏ Túc mình nhờ có cái phà này mà tới lui thuận tiện. Chứ đi đò dọc năm này tháng nọ, lạc hậu quá chừng.

-         Cũng nhờ thằng Mạnh đó chớ! Cái thằng…mau mau cưới vợ đi, tính ở vậy luôn cho con gái xứ Cỏ Túc này thèm hả mậy?

-         Chú thiếm nói quá, con chỉ biết mần công ăn lương thôi!

Mạnh nổ máy, dìm trứng vịt xuống dòng sông đang ròng con nước cho mũi phà quay ngược về bên kia bến. Con bến bồi thấp thoáng những ngôi nhà ngói thân thương quanh quanh hàng so đũa mùa bông trắng muốt. Từ nhà The tới nhà Mạnh có xa gì, mà sao như bắt đầu có một khoảng cách không có tên gọi.

***

-         Ngoại ơi! Ngoại, có ai tới nhà mình kìa ngoại.

-         Ai, ai vậy Tím?

-         Ai giống cậu hai Mạnh quá à? Phải rồi, cậu hai Mạnh ngoại ơi!

-         Cái con nhỏ này, cậu hai Mạnh bây ở kế bên chớ có xa lạ gì mà quýnh lên…

-         Còn nữa, còn một người nữa ngoại, là Út Mừng đó ngoại.

Má ngoắc tay ra hiệu con bé Tím vô trong buồng hỏi ý The, con bé hổng hiểu gì cứ đứng cà rịch cà tang ở cầu thang. Nó còn cười tít mắt, chạy đi lấy giẻ lau cái phản cho Mạnh ngồi nữa. Má thở ra rồi lắc đầu làm chuyện đó thay cho nó.

Trong cái mùng tối tù mù giữa ban ngày, The thì thào tiếng được tiếng mất. Má vén vạt mùng nhìn cho rõ con gái như hằng ngày mà vẫn không kịp thấy chút nhan sắc còn lại hiện trên cái hình hài cứ dần dần nhỏ thó đi của The. Má đưa tay đỡ lấy tấm lưng The dựa vô vách. Những sợi tóc lâu ngày không thèm chải lũ lượt buông xuống. Mà chải chuốt nữa làm gì, ai coi, đẹp đẽ gì nữa cái con người bệnh hoạn. Hơi mát xông từ khe ván lên làm The rùng mình báo một mùa nước nổi nữa lại về, chớ hồi nào, The hay đợi những luồng gió thồi từ sau hè. Gió man mác phù sa, mặn mòi chất rạ… mùa nước năm The mười sáu, lặn ngụp mò ấu bơi xuồng rao bán. Giờ bàn tay đó gầy guộc lều khều, nhớ nhớ quên quên còn chuyện quệt đi hai hàng nước mắt lăn dài. Ngoài kia, cách The một gian nhà, Mạnh và Út Mừng đang tíu tít với con bé Tím. Tội nghiệp cin nhỏ. May mà định mệnh giáng xuống đầu The khi trên đời này đã có nó, The hận những thằng đàn ông đã từng đến với mình. Hận cả thằng cha nó. Má đứng vịn vách buồng ngó Tím mà nghe trong dạ xót xa, tiếng nấc lên từng hồi nghe rất rõ. The gộp hai đầu gối lên chỏi càm, choàng tay lại bịt kín mít hai vành tai.

-         Má biểu ảnh về đi, về đi mà. Hãy coi như tôi không còn trên đời này nữa. Về đi!...

Sau hè, nắng trưa vẫn rắc từng tia le lói lên cánh đồng ngập ngụa nước. Rồi con nước lớn…

 

 

Tháng 7/2011

NGHIÊM QUỐC THANH

Cập nhật ngày 20.11.2011 theo nguyên bản do Ban tổ chức cuộc thi chuyển đến Website Sông Cửu Long