-  Sao anh không nhắn chị vào trong này thăm anh?.

-   Tôi muốn lắm chứ, nhưng từ sau đồng khởi năm 60 đến nay bặt tin gia đình, tôi rất nhớ mẹ con cô ấy quá!

-   Nếu vậy tôi đê nghị móc nôi với chị ây. Có người dân đường chăc chị ấy sẽ vào, tôi thấy nếu chị đồng ý vào trong này tham gia công tác thì ta chọn việc cho chị làm. Chị ấy là cô giáo mà, ngành này bây giờ ta đang cân. Tin chắc là được.

-     Đường đi nước bước khó khăn lắm.

-     Tôi bàn với các anh giao bưu lo cho, anh yên tâm!

-      Tuỳ các anh chớ tôi biết là cô ấy không đi nổi đâu. Cô ấy chắc nhớ tôi lắm. nhưng có điều vào đây cô ấy không chịu nỗi đâu. Xưa nay ở nhà đi học rồi làm cô giáo nên cô ấy sợ muỗi mòng vắt đỉa, đường trơn trợt lắm.

-       Nếu thương chồng con chắc chị ấy ráng được mà.

Đó là câu chuyện giữa đồng chí Chánh Văn phòng kiêm Bí thư Chi bộ văn phòng vào năm 1963 - 1964 ở một xã vùng giải phóng lõm của huyện Long Mỹ, với đồng chí Bí thư xã.

Sau đồng khởi 60, chiến trường Long Mỹ nơi nào cũng ác liệt cả, địch phản kích điên cuồng, càn quét, bắn phá liên miên Khi ta mới phá banh khu trù mật Vị Thanh - Hoả Lựu, đưa dân về quê cũ làm ăn. Chúng ruồng bố đốt nhà, bắt được người tình nghi là chúng giết chết chẳng dung tha. Vùng Cây Bàng - Cái Đỉa có ngày hành quân chúng bắt hơn chục người, mất biệt tích cả. Gia đình người thân chỉ nhớ ngày chúng bắt đi là ngày làm lễ giỗ. Sau nay xã lấy ngày 27/7 làm ngày giỗ chung. Hành động giết người rất dã man: chặt đầu, mổ bụng, neo đá thả trôi sông... Các con sông thơ mộng ngày nào như: sông Long Mỹ, xáng Nàng Mau, Ba Voi, Nước Đục., nơi nào cũng có xác người trôi sông. Thật kinh khủng. Người dân nơm nớp lo sợ, đêm đêm không dám ra đường.

Anh em tham gia kháng chiến thòi ấy chỉ còn biết lâu lâu nhờ tổ chức thông qua cánh giao bưu, cho gia đình sum họp một lần, nếu có điều kiện đưa được người vào cứ thật là khó khăn, có khi người chưa đên cứ đã hy sinh. Gia đình sum họp được một vài hôm ngắn ngủi, khi về có khi bọn tề ấp thấy vắng lâu lại kiếm cớ sinh sự. Vì xa xôi, vì quá khó khăn, không điều kiện thì không thể liên lạc được với gia đình vợ con. Chú Chín (Đ/c BTXU) hơn bốn, năm năm trời củng phải chịu cảnh như thế.

Sự việc được trao đổi xong, đồng chí Chánh Văn phòng báo cáo cùng các đồng chí lãnh đạo tìm cách cho móc nối để đưa vợ con chú Chín vào cứ thăm nhau. Đường đi thật khó khăn. Muốn vào cứ phải dẫn Thím Chín đi vòng vo, qua nhiều chốt trạm, trước tiên có một chị dẫn thím qua Vị Thanh, rồi quá giang về Vị Thuỷ; có người khác đưa xuông Đường Đào, lại qua Chùa Cái Đỉa, sang qua mấy trạm đường dây, đi đến nỗi thím không còn nhớ được qua những nơi đâu. Những người dẫn đường cố ý cắt hết mọi cái đuôi bám theo, mới đưa thím về cứ.

Trời ơi, đi đâu mà vòng vo như thế? Thím Chín sốt ruột hỏi. Cô giao liên trả lời: Thím thông cảm cho cháu, các chú yêu cầu là phải cắt đuôi bọn chỉ điểm mới được. Do ta phải giữ tuyệt đối bí mật cho cứ và cho cả chú thiếm nữa. Đảm bảo an toàn tuyệt đối mà. Các chú dặn, cháu làm y như vậy. Thím thông cảm cho tụi cháu nhé. Thím Chín im lặng nhưng lòng cứ lo lo.

Thăm chồng lần này đem theo cháu Nam chưa đầy sáu tuổi, thím lo lắng vô cùng. Mỗi lân qua chôt phải ăn nghỉ nhờ nhà dân cháu, khóc nhiêu hơn ăn ngủ, những lúc như thế thím lo lắm.

-  Ba đâu rồi mẹ. Tới nhà Ba chưa. Sao nhà Ba xa quá vậy mẹ?

-   Gần tới nhà Ba rồi...

Mùa mưa ở xứ này vất vả lắm. Nước nổi cao hơn mặt lộ. vắt đĩa muỗi mòng, cả rắn rết có điều kiện gom bu lại cùng vào khu dân cư. Người không quen sống với đồng nước thì e ngại vô cùng. Chèo xuồng theo sông gặp cả chuột rắn lội bò qua sông. Nghe người lớn nói lại là bọn rắn rết chuột... cũng sợ cá ăn, chim cú bắt sống nên nó phải chờ có người đi gần nó mới tranh thủ cùng qua sông. Chính vì vậy mà ta thường xuyên gặp bọn chúng bơi lội qua sông là vì vậy.

-     Ba đâu rồi mẹ. Tới nhà Ba chưa. Sao nhà Ba xa quá vậy mẹ.

-       Gần tới nhà Ba rồi.

Cô dẫn đường an ủi cháu Nam: Nhà ba gần thôi, Ba cưng con lắm_Ề Tới gặp Ba là Ba hôn con liền nè. Ba cho con cái kẹo nữa. Đừng khóc Ba cưng.

Thiệt nhà Ba có kẹo không cô. Sợ gạt cháu không tốt cô dẫn đường phải bí mật mua mấy cái kẹo đem theo.

Về đến cứ thím Chín mệt nhoài. Nằm nghỉ lưng một lúc trên chiếc giường ngủ bằng ván gỗ tạp, đóng sơ sài, vạt tre, khi trở mình kêu cót két, lung lay như có ai kề bên lắc nhẹ. Thiệt là khó ở lắm. Không hiểu sao mà ông ấy lại nghỉ ở chiếc giường này được. Cháu Nam nói với mẹ: sao cái giường nó kêu quá vậy mẹ. Thím chín chỉ biết ờ. ờ., cho qua_ế Nằm chờ chú, về, thím luôn thắc mắc: làm Cách mạng khổ thế sao. Có chức thế, mà ăn nghỉ thế này? Nếu mình vào đây thì sao? Nằm chờ một lúc mà đã thấy khó rồi, bực mình, thím lại đi ra phía sau hè. Một khung cảnh hoang sơ đến phát khiếp, toàn là cây cối, lau sậy mọc um tùm, dây leo bò lên trùm cả nóc lán nghỉ, mọi thứ như đan vào nhau. Kề bên có cái ao sâu bắc mấy miếng tre già làm sàn nước để rửa chén, rửa cá, làm cơm. Mấy con cá nhỏ ục làm mặt nước lay lay, thím nhếch mép cười. Cháu Nam hỏi con gì vậy mẹ? Nhìn đàn côn trùng cái chân nhỏ xíu, cao cao đung đưa trên mặt nước, xem thật lạ mắt. Ở đây cũng có nhà vệ sinh, được các cô gái ở văn phòng chỉ cho thím khi mới vào. Ban ngày, cạnh nhà mà muỗi kêu vo vo, mấy con vắt đo đo trên, lá cây thấy mà run cả người, thím vội bồng Cháu Nam cố gắng chạy bổ vào nhà. Nằm trên chiếc giường ọp ẹp chưa bao lâu thì trận mưa đầu mùa trút xuống, gió lạnh, tiếng muỗi, tiếng ếch, nhái kêu đinh tai làm cho cảnh vật thêm phần áo não. Mệt, căng lả người, thím thì thầm “Trời ơi, sống cảnh này chắc là chết thật!”

Loanh quanh với căn chòi nhỏ tạm bợ ấy mà không biết phải đi đâu làm gì. Lại nhớ lời dặn của cô giao liên là không nên đi lung tung, xung quanh có hầm hổ chiến đấu. Vừa sợ muỗi vắt, sợ luôn cái hầm, cái hố chông chiến đấu gì đó nên chẳng dám đi xa. Đành chờ ông ấy về vậy, các em cháu cơ quan đến hỏi thăm đủ điều. Tụi nó có làm khó lắm không. Đời sống Thím có vất vả lắm không? Thím trả lời sơ sơ, thận trọng.

Anh Chánh Văn phòng nói chuyện với thím nhiều lắm. Từ chuyện hỏi thăm việc làm đến chuyện anh em cơ quan bàn với chú, với ý định muốn thím vào vùng cách mạng sống và làm việc hoặc dạy học ở trong này luôn, để vợ chồng đoàn tụ. Thím Chín băn khoăn lần lữa, không trả lời dứt khoát. Chỉ nói chờ Chú về bàn lại xem sao.

Đến giờ cơm, anh chị em văn phòng tụ họp khá đông đủ, gom lại bàn cơm có thêm mấy cô thư ký đánh máy, văn thư lưu trữ, bảo yệ ... cùng ăn. Các cô chú nhìn thím, thím nhìn các cô. Các cháu mời cơm, thím nói chờ chú về ăn sau. Nhìn các cô chú quây quần thím thấy có sự đầm ấm thân thương của một gia đình nhiều thế hệ cùng sống chung. Đối với thím trong lòi nói cử chỉ của họ rất ân cần, hồn nhiên, lễ phép. Nhưng trong thím như có cái gì đó, khó nói quá. Thím cố gắng chọn cho mình bộ bà ba, cái cách ăn mặc mà người nông thôn thường dùng, dù bộ bà ba hơi cách tân một chút, cố làm cho ra cái dáng người phụ nữ nông thôn, nhưng thiếm tự thấy mình có cái gì đó khang khác, dù không trang điểm cầu kỳ nhưng thím vẫn “đánh” một chút son phấn cho tươi tắn hơn. Thím nhìn các cô con gái, rồi lại nhìn mình. Thím vẫn thấy mình có cái gì đó sang sang hơn. Các cháu lam lũ thấy mà thương. Tuy các cô bé ấy có nét đẹp tự nhiên, da rám nắng, rắn chắc; thân hình bó sát trong bộ bà ba đen, gọn gàng. Dù đã chuẩn bị trước, vào đây phải bỏ bớt cái vẻ bề ngoài còn có cái chất thành thị, chắc các cô ấy cũng biết thím có chút phấn son đọng lại trên gương mặt, nếu ở lứa tuổi này mà tụi nó sống ngoài đó chắc cũng biết trang điểm, ăn vận, đẹp đẽ chẳng kém gì ai đâu. Còn ở đây…. Thím không dám nghĩ tới nữa. Chỉ là thương các cháu. Hoàn cảnh mà! Không dùng cơm thím về cái giường ọp ẹp nằm nghỉ, đang suy tư bỗng có giọng quen quen vọng đến. Thím đứng dậy bước ra cửa.

-   Trời ơi, Mình vào tới hả? Nghe nói mình vào tới tôi mừng mà lo quá. Giao liên vừa báo là tôi về ngay nè, đợi lâu lắm không? Chú Chín xúc động, hàng ngày chú ít nói. Trong cơ quan các bạn trẻ ngán Chú lắm. Nhưng giờ thấy chú nói nhiều ai cũng bất ngờ. Thím Chín từ tốn, mắt liếc nhìn anh em: Tôi đến từ ban trưa, chờ ông nãy giờ. Thím nhìn ngắm chú rất kỹ. Lúc này ông ấy gầy hơn da sạm hơn, nhưng có điều là tiếng nói sang sảng hơn, mắt sáng hơn.

-  Đến với Ba đi con!

Nằy giờ cháu Nam thu người đứng với mẹ. Mắt không rời người đàn ông mới đên vừa lạ vừa thân quen. Em cố nhớ là gặp nhau ở đâu, ông là ai. Nhưng khi thím chín nhắc, nó vừa rụt rè vừa ngoan ngoãn chạy đến chu miệng gọi Ba.. .Ba... Chú ôm con hun tới tấp. Con nhớ Ba không nào? Má nhắc Ba hoài... Nghe con nói chú trìu mến nhìn thím. Thím nói:

-   Lúc nay tôi thấy mình ốm hơn nhiều lắm! Bộ công việc nhiều lắm hả? Ở đây chắc là mình cực lắm.

-   Không đâu, anh em sao mình vậy. Có lúc công tác tới khuya, thường là ngủ muộn dậy sớm, nhưng nói chung là tốt. Chú Chín thành thật.

-   Em lo cho anh quá.

Chú thím đang nói chuyện thì các cháu đã dọn cơm, chú thím vừa ăn vừa thăm hỏi nhau. Mừng thím mới vào nên anh em tăng cường một chút, canh rau, tép rang, cá nướng, cá kho... nhất là có mấy món rau rừng, sản vật quê hương thím ăn rất ngon miệng.

Đêm ấy, anh em cơ quan nhường nhà trung tâm lại cho chú thím. Anh em tản ra mắc võng ngoài vườn. Đợi cháu Nam ngủ chú thím hàn huyên, hàn huyên không dứt. Đen khuya, chú nói với thím: Các anh ở đây định bàn với em sắp xếp vào trong này tham gia dạy học luôn, em thấy thế nào? Thím nín lặng một lúc rồi nói: Làm sao được hở anh. sống ở đây em không quen đâu? Mà ngoài ấy còn cha mẹ, việc học hành các con, việc dạy học của em nữa. Hơn nữa, ở đây giặc càn hoài làm sao dạy học được. Anh biết em chỉ biết có một nghề mà_Ế Hồi chiều chú Bảy có bàn với em, em chưa trả lời. Đợi anh về em nói luôn. Anh cho em ở ngoài ấy đi. Chứ vào đây khó lắm. Nghe thím nói chú Chín buồn buồn_Ẽ cố gắng động viên nhưng thím cứ kiếm lời từ chối luôn. Nhưng thật tình chú thấy cũng khó lắm, con nhỏ, giặc càn quét đánh phá liên miên, ở Vị Thuỷ nó đã đốt trường hai lần rồi, nhiều nơi khác lóp học phải di động. Nay dạy chỗ này, mai dời chỗ khác. Ở xã Vĩnh Thuận Đông có ông thầy giáo vừa bị giặc bắn chết. Việc học của các cháu trong vùng giải phóng thật sự khó khăn.

Sáng ra, thím nói với chú: Chắc em sẽ về. Sợ ở lâu bọn chúng sinh nghi là khó lắm. Anh em động viên thím ở chơi thêm vài hôm. Nhưng thấy thím cương quyết quá nên đành cho cơ sở đưa thím từ căn cứ ra chợ Long Mỹ lên xe về quê.

-    Mầy bồng con của mầy đi đâu tự hổm rày? Đi thăm Việt Cộng hả? Nó hổm rày ở đâu? Tên xã phó an ninh hất hàm. Thím Chín núi thinh_ế Nó nói tiếp giọng nghe châm chọc: Độ này nó khỏe không? Thím vặn lại Ông hỏi ai? Nó nói Thằng Việt Cộng của mày đó. Dằn tới dằn lui cả buổi không khai thác được gì, nó lại quát tháo, la lối um sùm. Thật ra một tên xã trưởng thì đâu có cái quyền như thế. Cái mặt nó gay gay, cái bụng phệ phệ chứa đầy một túi mỡ, đôi mắt hi hí như lúc nào cũng soi mói, dò xét người khác. Đối diện với nó thím thấy thật khó chịu, bực mình, luôn cảm thấy bị xúc phạm. Và rồi, chúng chuyển thím lên quận. Ở đây thím gặp lại người bạn học cũ với chú thím, vẫn giọng điệu khai thác ấy cô tìm cho được chô ở của chú, căn cứ của ta. Nhờ là bạn học cũ, nên nó vừa hỏi vừa thăm dò thái độ của thím nhất là xem cái tình của thím với chú. Không quát tháo như bọn ở xã. Nó hỏi Ồng nhà lúc này khỏe không? Thiệt có mấy thằng bạn mà mỗi thằng một nơi. Ông ấy ngày xưa học giỏi nhất lớp nhe, mà chắc bà mê cái sự học của ổng quá. Thiệt là uổng nếu ông ấy không theo Việt Cộng sớm mà tiếp tục học đàng hoàng và phụng sự quốc gia thì chắc là cái lon sỹ quan nhiều bông mai lắm. Mà bà thì không cực khổ như hôm nay.

-   Thì lúc này ông gặp tôi phải bẩm bà rồi! Thím Chín tự hào tiếp lời hắn. Dù sao là bạn học cũ thím Chín cũng tự tin hơn.

Vòng vo tam quốc chẳng được gì. Nó nói thôi bà cứ về đi và phải hứa là không được đi lung tung nữa. Gặp tôi là dễ chứ gặp các thằng khác bà không yên đâu nhé! Biết điều nên bỏ thằng Việt Cộng ấy đi. Chứ như thế là khó lắm! Không khai thác được gì nên tên trùm Ban II quận cho thím về nhưng không quên nhắc nhở Thím, cố ý thăm dò theo dõi mọi động tịnh của thím.

Thím về xứ đã khá lâu nhưng ở căn cứ bọn tôi luôn nói về thím. Mỗi đứa nhắc mỗi vẻ. Người nhắc vẻ thanh tú, mắt sáng tròn xinh xinh. Nụ cười thân mật hiên lành của Thím, người nhắc giọng nói trong trong, nhỏ nhẹ nhưng vẫn cuốn hút người nghe. Đúng là thím có vẻ đẹp tự nhiên, người nom không cao lắm dáng thon thon, gọn gàng, không cao xa nhưng đoan trang thuỳ mị, thân tình dễ mến. Với mọi người rất cởi mở. Có sức hấp dẫn đặc biệt.

Từ hôm chia tay đến nay chú Chín buồn buồn. Nhìn Chú chúng tôi nhận ra điều đó. Nhiều ý kiến xa gần cố ý động viên Chú. Ai cũng lo cho chú, biết làm sao hơn. Và đụng ngay cái hôm thím được thả về, thím gửi cháu Nam cho ngoại, ẵm theo đứa con gái nhỏ, bỏ xứ ra đi.

Càng ngày địch đánh phá càng ác liệt. Bằng đi mấy năm. Câu chuyện tưởng như đã quên lãng, nếu không có chuyện tổ chức cho chú thành hôn với người con gái cùng sống trong vùng giải phóng. Cô này thường đi giao liên, rất gan dạ thích đi đánh giặc. Chúng tôi thắc mắc thì được tổ chức trả lời: Sau lần gặp gỡ trước đây thím Chín không chịu về vùng giải phóng. Và, nhiều lần như thế, nên tổ chức cho người ra chợ gặp thím Chín để trao đổi. Khi bỏ xứ đi, thím có thư gửi cho Chú Chín dặn chú nên chọn người khác để thay thế, thím sẵn sàng hy sinh mối tình nồng thắm mà Chú Thím bao năm gầy dựng. Đoạn cuối thím ghi trong nỗi thương tiếc vô cùng: “Kiếp này chúng ta không tròn duyên nợ xin hẹn kiếp sau, chúng ta tiếp tục là vợ chồng với nhau em sẽ sống trọn vẹn với anh”. Biết thím đau cắt một, nhưng đành chịu. Chú buồn lắm, phải đợi đến hôm nay. Ngày mà tổ chức bàn cho chú đi thêm bước nữa để lo tương lai cho các con đã về ở với Chú. Trước đó, chừng vài năm chú cho người ra bàn với thím dẫn cháu trai lớn về vùng giải phóng vì sợ ở ngoài ấy khi cháu lớn lên có thể cháu nó bị bắt đi lính ngụy. Lúc ấy cháu Nam đang ở với bà ngoại đi học nên cực chẵng đã thím phải bằng lòng cho chú dẫn cháu Nam đi.

Anh để cháu Nam ở lại đây tôi trông dùm cho.

Ý Chú không muốn, nhưng các anh em cơ quan động viên, nên Chú chịu.

Một lần rồi hai lần, gởi miết thành quen. Mà ngộ thằng ấy nó cũng mến cô ấy. Dần dà rồi Cô Cháu thân nhau. Chú rất mừng.

Thấy cô ấy cũng thương cháu và chăm sóc rất chu đáo, thường ngày dắt cháu đi học, chiều về cơm nước, giặt giũ áo quần... Mỗi khi bớt công việc chú đến thăm, thấy cháu ngoan, hai cô cháu vui vẻ, chú mừng lắm. Hơn nữa cô ấy chịu thương, chịu khó, sống chết vẫn bám trụ với Cách mạng, với kháng chiến. Tình cảm hai người bắt đầu từ đây. Mấy anh em cơ quan lại lén dạy cháu kêu cô ấy bằng mẹ. Cháu kêu ‘thét’ rồi quen.

Đêm ấy trăng tròn trong căn nhà lá đơn sơ, bắc mấy cái bàn tròn nho nhỏ, anh em cơ quan cùng gia đĩnh cô ấy. Đám cưới 2 người được tổ chức đơn sơ trong ngôi nhà nhỏ tại nhà cô ấy, có cả cơ quan và gia đình, một ít bạn bè 2 bên tham dự. Mọi người vui vẻ hàn huyên.

Trong ngày cưới lại có cháu bé chạy bên cô dâu kêu Mẹ, Mẹ...

Tôi lại nhớ thím Chín quá!.

Mấy năm sau, mỗi người lần lượt chia tay nhau. Người lên huyện, người chuyển ngành khác, mấy cậu trẻ có cậu đi bộ đội... Sau ngày đất nước thống nhất. Có dịp về quê. Tại nhà người con gái của chú Chín, đông đủ anh em bạn bè. Tôi bỡ ngỡ nhìn hai người đàn bà đều trẻ đẹp quen quen, tôi gật đầu chào. Anh bạn tôi trêu: Tôi đố ông hai người đó là ai? Tôi nhìn kỹ lại lần nữa, cố gắng moi trong trí nhớ của mình.

A... Người con gái lớn chú Chín phải không?. Cả nhà cười rộ tiếp tục chọc tôi. Tôi cho ông nhìn lại lần nữa đó. vẫn nhìn không ra. Chú Chín nói nhỏ: Thím chín và đứa em mày đó.

Gặp nhau từ hồi ở cứ chung với chú Chín. Thím Chín đây sao. Trời ơi! Vậy mà mình không nhớ nổi. Người mà mình nhớ hoài trong tâm trí thì lại quên. Thật lảng vô cùng! Tôi đến xin lỗi. Thím chín thông cảm: Có gì đâu, lâu lắm rồi mà! Nhìn cháu thím cũng đâu có nhận ra. Tôi hỏi chuyện cuộc sống, tế nhị hơn tôi hỏi Thím về đây có chú cùng về không. Thím cười nói nhỏ. Đó chú Chín đó! Tôi nhìn thím rồi nhìn chú Chín. Chú Chín bối rối. Thím mày vẫn ở vậy tới giờ đó cháu ơi. Giọng Chú hơi nghèn nghẹn. Trong nhà đang cười nói bỗng im bặt, nhìn nhau ngậm ngùi.

Phải chi... Phải chi... Chắc là chú Chín buồn lắm!

Thôi chuyện cũ bỏ qua đi. Bây giờ mình nhập tiệc cho vui nào.

Tôi ân cần đến bên thím hỏi thăm. Thím nói sau cái ngày thím biên thư gởi vào trong cứ cho chú, thím cũng đi về Sài gòn sống. Míột thời gian dài mới tìm được chỗ tiếp tục nghề dạy học. Ở quê, bọn “tề ấp”, “dân ý vụ” biết thím có người thân theo Cách mạng nên hay kiếm chuyện, thím thấy khó lòng ở lại, nên buộc phải đi tìm nơi khác. Hơn nữa, thím cũng muốn thay đổi chỗ ở để chú khỏi vướng bận mà lo công tác, tương lai của chú và các con_ề Khi đi thím bồng theo đứa con gái cho bớt phần cô đơn. Còn Nam như cháu biết là đợi ổn định thím về dẫn cháu theo, nào ngờ ông ấy xin ngoại đem cháu vào vùng kháng chiến. Dù thím cố tình không cho ổng biết chỗ.

Nói chuyện với thím mà lòng luôn cảm phục người đàn bà cương nghị, thuỷ chung. Hy sinh tình cảm cá nhân để cho chồng yên tâm công tác. Dù sống trong hang hùm, miệng sói thím vẫn giữ sạch trong, nêu cao phẩm giá của người phụ nữ. Bây giờ gặp lại tuy vẫn yêu chồng tha thiết, nhưng thím vẫn xem tình xưa là tình bạn, một tình bạn sáng trong. Kiên quyết giữ lời khi đã chia tay với mối tình nồng thắm ấy để chú được yên tâm trong tình yêu cũng như sự nghiệp. Đối với Chú, thím vẫn giữ tròn tình trọn nghĩa. Con của Chú Thím bây giờ đã trưởng thành. Các con đứa nào cũng tôn trọng thím, Nam đã cố gắng đi tìm gặp Mẹ, và dắt Chú lên thăm, giúp cho hai người gặp nhaư. Nó nói, bây giờ nó có được hai người mẹ, một chăm sóc nuôi dưỡng; một công mang nặng đẻ đau, bao năm bú mớm, ẵm bồng thức khuya dậy sớm... đầy đủ ý nghĩa sinh dưỡng đạo đồng. Sinh con ra là Mẹ đẻ, nuôi nó lớn lên, theo Cha đi làm Cách mạng nhờ công Mẹ nuôi. Bây giờ trong mỗi bước đi của Nam luôn mang dáng hình của hai Người mẹ. Nay em Nam đã đưa được Mẹ đẻ về nuôi dưỡng. Thím Chín tâm sự, thật không còn hạnh phúc nào hơn khi cuối đời được sống với người con trai thân yêu mà bao năm trời đăng đẳng thím mong nhớ ước mơ, nay trở thành hiện thực. Nó giống Cha quá, từ giọng nói tướng đi, cách đối xử với xóm giềng, đặc biệt là sự hiếu nghĩa với Mẹ Cha.

Tuy sống với Mẹ đẻ nhưng Nam vẫn thường xuyên tới lui thăm viếng người Mẹ thứ hai có công chăm sóc em thời thơ ấu, hun đúc tinh thần cho Nam có ý chí vươn lên để có những thành tựu ngày hôm nay. “Em rất hạnh phúc khi có hai người Mẹ đều lo lắng chăm sóc cho em. Trước tiện, làm người minh phải hiếu kính với ông bà, cha mẹ. Có hiếu kính với cha mẹ mới có đầy đủ lòng trung với nước, với dân”. Nó nói đúng. Tôi cũng nghĩ như thế. Lòng luôn cảm phục những con người thuỷ chung đáng kính ấy./.

NGUYỄN VĂN THẾ

Cập nhật ngày 8.12.2011 theo nguyên bản do Ban tổ chức cuộc thi chuyển đến Website Sông Cửu Long